Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Ke Nưng - Vật thiêng của người Cơ-Ho

 08/12/2009

Dân tộc Tây nguyên thổ tù và để báo hiệu một sự việc nào đó xẩy ra trong buôn làn. Ảnh TL

Kenưng người Kinh gọi là tù và được coi là vật thiêng của người Cơ-ho ở Lâm Đồng. Ông K’Thí ở buôn Đạ sa, xã N’Thon Hạ (Đức Trọng – Lâm Đồng) vừa lau ống (chiếc) kenưng vừa giải thích: “Khi thổi, tiếng của kenưng vang vọng qua bảy quả núi, chín quả đồi và hàng chục dòng suối, trên trời cũng nghe tiếng kenưng. Nó còn là một vật thiêng duy nhất mời được các thần linh ở khắp mọi nơi về với buôn làng, chứ trống lớn, chiêng to có đánh mấy cũng chẳng mời được...’’.

Kennưng mà ông K’Thí có được làm bằng sừng trâu. Đó là sừng của con trâu rừng có màu da trắng hồng và lông màu bạc, một loại trâu rất hiếm gặp trong rừng. Ông nội và cha ông đã sử dụng nó đến hết đời và ông được sở hữu nó 30 năm nay. Ông K’Thí kể, không phải chiếc sừng trâu nào cũng làm được kenưng mà sừng phải dài ít nhất là 50 cm và độ cong của nó phải là hình cánh cung để khi thổi, hơi vượt lên khỏi đầu thoát về sau chứ không phải thoát về trước hay hai bên tai. Chọn được chiếc sừng vừa ý rồi mới cưa, sau đó bện rơm thành con cúi to cỡ cổ tay quấn chặt vào sừng và đốt một đầu để nơi kín gió cho cháy âm ỉ đến khi hết bó con cúi. Khi sừng vẫn còn nóng thì dùng một khúc cây tươi đập nhẹ cho bong sừng non, tuỷ, sụn... bên trong ra mới đem xuống suối, dùng lá sả kỳ cọ cho thật sạch rồi mang về gác lên gác bếp. 3 tháng sau, sừng trâu‘’ăn’’ khói sẽ chuyển từ màu đen kịt sang đen vàng (còn ống kenưng của ông K’Thí được làm bằng sừng con trâu trắng nên nó có màu vàng tươi) thì lấy xuống lại đem ra suối kỳ thật sạch mới dùng dao mũi nhọn, lưỡi bén thận trọng gọt cho nhẵn cả chiếc sừng mới rồi cưa một đoạn trên đầu vừa miệng người thổi. Khi hoàn thành thì về nhà mổ gà cúng để xin thần linh cho phép được sử dụng kenưng đến hết đời. Khi ngọn lửa cúng tắt mới cầm lên thổi thử và sửa ống áp miệng cho đúng tầm. Vừa ý rồi thì dùi cái lỗ nhỏ xỏ dây treo lên vách nhà cạnh bàn thờ hoặc gần nơi chủ nhà ngủ nhất, chỉ khi nào có công việc mới đem xuống thổi.

Ngày xưa, người Cơ-ho sống trong rừng nên không có phương tiện nào khác ngoài việc dùng kenưng để báo hiệu cho người ở xa một sự việc xảy ra với gia đình mình, buôn làng mình. Thổi kenưng không khó lắm, tập vài ngày là được, nhưng cái khó là sáng tạo cho riêng mình thứ âm khác biệt với những người có kenưng để khi nghe tiếng, buôn làng phân biệt được ngay đó là tiếng kenưng của nhà nào. Thêm nữa, mỗi sự việc phải nổi âm kenưng mỗi khác, ví dụ có giặc vào buôn thì thổi ngắt quãng 3 tiếng một hồi, có thú dữ thổi giật cục liên tục vừa là báo hiệu vừa hù doạ đuổi thú, báo cháy chòi, cháy nhà thổi từng hồi dài cho đến hết hơi; muốn cầu cứu đông người đến trợ giúp do bị lũ cuốn, lở đất, chết đuối... thì thổi hồi dài nhưng ngắt giữa chừng...

Mỗi khi có lễ hội ở buôn nào thì trước đó 5-7 ngày, ở các buôn làng xa xôi đã nghe tiếng kenưng réo rắt từng chặp. Ây là người trong buôn mời gọi các thần trú ngụ ở mọi chỗ, mọi nơi về dự hội, cũng là lời mời các buôn gần, buôn xa đến chung vui cho thắm tình đoàn kết. Vì lẽ đó mà kenưng được coi vật thiêng, ai có không bao giờ bán mà chỉ để lại đời sau cho con cháu sử dụng. Bởi vậy mà một số ống kenưng có niên đại tới 200 năm vẫn còn được lưu giữ.

AMA TRUNG

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Việt Nam tham gia Liên hoan âm nhạc và văn hóa ASEAN (12/2009)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 59,945,441


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs