Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Trong "vườn hoa" văn học Chăm

 08/12/2009

Những gương mặt Chăm trong “vườn hoa văn học”.

Quần tụ trên vùng đất khô cằn, khắc nghiệt của miền nam Trung bộ, những thế hệ người Chăm ở Ninh Thuận đầy ắp tâm hồn văn chương. Đầu thế kỉ XX, trong cộng đồng người Chăm đã xuất hiện nhiều tác giả sáng tác bằng tiếng mẹ đẻ như: Ariya Kei Oy, Po Thien, Mưdwơn Jiaw. Đến thập niên 60, sự xuất hiện hàng loạt tác giả Chăm như: Phú Bô (tác giả Ariya Rideh Apwei), Thiên Sanh Cảnh, Quãng Đại Hồng, Thiên Ve, Minh Trí.. đã được nhiều người biết đến. Nhưng, tất cả sáng tác của họ chỉ được truyền khẩu hay lưu giữ qua bản chép tay, phổ biến trong phạm vi rất hẹp hoặc chỉ được “nghe nói” như là tác phẩm văn học dân gian vậy.

Bài 1: Thơ tiếng Chăm vươn dậy từ khó khăn

Năm 1968, Nguyễn Văn Tỷ có một bài thơ dài 29 cặp lục bát mang tên “Su-on bhum Cam” (Nhớ quê Chăm) đăng trong Ước vọng I, nội san của Trường Trung học Pô-Klong cũ, được xem như khởi đầu cho sáng tác hiện đại.

Bên cạnh ca khúc tiếng Chăm hay vài tác phẩm ngắn bằng văn xuôi, có thể nói, thành tựu lớn và phong phú hơn cả của văn học Chăm hiện đại (sáng tác bằng tiếng Chăm) chính là sự phát triển không ngừng của thể loại thơ. Có người sáng tác thuần tiếng Chăm như: Jaya Hamutanran, Phú Đạm, Đặng Tịnh, Cahya Mưlơng hoặc viết bằng cả hai thứ tiếng như: Quãng Đại Hồng, Inrasara, Trà Vigia... Ở mọi nơi trên thế giới, Chăm thuộc mọi lứa tuổi, thành phần hay dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào, họ vẫn đọc thơ và làm thơ. Ngoài Inrasara là nhà thơ chuyên nghiệp, còn lại hầu hết đều là những cây viết không chuyên đang sinh sống ở nhiều vùng như: Ninh Thuận, Bình Thuận, TP.Hồ Chí Minh, Tây Nguyên và cả ở nước ngoài.

Vào mùa Katê năm 2000, tuyển tập Tagalau 1 (Bằng Lăng) ra đời đã tạo ra một bước ngoặt và tựa như một mảnh đất tươi tốt để văn chương dân tộc Chăm sinh sôi, nảy nở. Gần 10 năm nay, đã có 67 bài thơ của 26 tác giả góp mặt trong 9 số của tuyển tập này.

Người đóng góp nhiều nhất là Jaya Hamu Tanran với 16 bài. Tiếp đến là Phú Đạm 8 bài và Phutra Noroya 6 bài. Thơ Trà Ma Hani do Inrasara chuyển sang tiếng Chăm có 8 bài, riêng Inrasara có 5 bài. Ngoài ra còn có các tác giả: Cahya Mưlơng, Báo Thị Thu Trâm, Sakaya, Bơl Likơm, Đàng Thị Mộng Mơ, Đặng Tịnh, Haji Amin, Hlapah, Jajum Panrang, Kiều Biên Soạn, Minh Trí, Philô Đê, Quảng Đại Cường, Racham, Rangauk, Riya Riya, Trà Vigia, Trượng Chóng...

Đặc biệt, Jaya Bal Riya có tác phẩm “Ariya khik twei jalan adat” (Làm theo đường đạo) dài 177 cặp lục bát Chăm được in trang trọng ở phần “đất” dành cho tác phẩm cổ điển Chăm trong Tagalau 8 là một ghi nhận trang trọng cho sự cống hiến của tác giả.

Năm 2008, khi “Văn học Chăm hiện đại – Thơ” (NXB Văn học) ra đời, nhiều gương mặt thơ Chăm đã lại có cơ hội được “trình làng”, đó là Cahya Mưlơng (4 bài), Jaya Hamu Tanran (9 bài), Minh Trí (3 bài), Phú Đạm (8 bài), Phutra Noroya (5 bài), Trà Vigia (2 bài), Inrasara (9 bài). Riêng “Nhớ quê Chăm” của Jaya Yut Cam lần nữa “tái xuất” để thỏa mãn độc giả yêu thi phẩm.

Vài năm qua, điều kiện kinh tế và xuất bản cho phép, các cây bút Chăm cũng đã ý thức in thành tập các sáng tác lẻ của mình. Phú Đạm “gạn đục khơi trong” các sáng tác từ năm 2004 tới nay còn lại 38 bài thơ làm thành tập “Người con gái xứ nắng”, phát hành vào đầu tháng 5/2009. Trong khi đó, tập thơ song ngữ (Chăm-Việt): “Em, hoa xương rồng & nắng” của Trà Ma Hani cũng sắp sửa chào đời. Dù có chậm chân hơn so với thơ tiếng Việt của tác giả Chăm (Inrasara 5 tập, Đồng Chuông Tử 2 tập, Tuệ Nguyên 2 tập, Chế Mỹ Lan 1 tập, Trượng Chóng 1 tập...), nhưng đó là những nỗ lực đáng ghi nhận. Inrasara

Bài 2: Tình yêu quê hương trong tiếng Chăm

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Địa đạo Anông, điểm đến hấp dẫn ở Tây Giang (12/2009)
  •  
  • Ke Nưng - Vật thiêng của người Cơ-Ho (12/2009)
  •  
  • Việt Nam tham gia Liên hoan âm nhạc và văn hóa ASEAN (12/2009)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 59,944,873


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs