Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Người tận tụy với văn hóa Khmer

 26/11/2009

Nhà nghiên cứu Trần Văn Bổn.

Nuôi dưỡng ước mơ sưu tầm, tập hợp có hệ thống văn hóa Khmer Nam bộ từ thuở còn ngồi ghế nhà trường, đến khi trở thành một “chuyên gia”, một nhà nghiên cứu uy tín ở khu vực, ông Trần Văn Bổn lại càng say mê, tâm huyết hơn với văn hóa truyền thống của dân tộc mình. Nhưng, ở tuổi 65, căn bệnh quái ác đã làm dang dở mọi kế hoạch nghiên cứu của ông…

Tôi quen biết ông đã gần mười năm, khi ấy chúng tôi tham gia sinh hoạt tại Hội Văn nghệ tỉnh Sóc Trăng. Tính ông xuề xòa, cởi mở. Gặp khách lạ, sau vài câu xã giao, bao giờ ông cũng tự giới thiệu về mình: “Tui họ Kim, tên Bổn, người Khmer chánh gốc!” (chính gốc).

MỘT ĐỜI THEO ĐUỔI VĂN HÓA KHMER

Sinh năm 1941, tại ấp Tập Rèn (nay đổi tên thành ấp An Nhơn, xã Thới An Hội, huyện Kế Sách, Sóc Trăng), nơi ông ở là địa bàn cư trú của gần 100% hộ đồng bào dân tộc Khmer. Cái tên Trần Văn Bổn thường được ông ký dưới những bài báo, những công trình biên khảo, nghiên cứu. Ông cho biết: “Là để kỷ niệm và tri ân ngôi trường Trần Văn ở thành phố Ba Xuyên (Sóc Trăng), nơi tui từng theo học. Nhất là thầy Trần Bửu Trinh, người hết lòng dạy Pháp văn và khuyến khích tui tìm hiểu về văn hóa dân tộc mình!”.

Trước năm 1975, để khỏi bị ép phải học trường sĩ quan Thủ Đức của chế độ ngụy quyền, ông Bổn đã sang Campuchia sinh sống bằng nghề viết báo. Với vốn tiếng Pháp và Khmer ngữ thông thạo, ông có điều kiện tiếp cận nhiều nguồn tài liệu, gợi mở thêm phương pháp nghiên cứu chuyên sâu văn hóa Khmer ở đất nước bạn. Sau giải phóng miền Nam, ông Bổn về lại quê nhà công tác tại Phòng Văn hóa Thông tin huyện Kế Sách cho đến lúc nghỉ hưu vào năm 2002.

Ông Bổn kể: “Ngay từ thời đi học, tui đã có ý thức góp nhặt từ bài báo nhỏ cho đến những công trình nghiên cứu. Tham khảo rồi so sánh, đối chiếu với thực tế. Sau này được tự do đi đây đi đó, tới chùa chiền, phum sóc nào tui cũng chỉ để tâm mỗi chuyện tìm hiểu, ghi chép thật tỉ mỉ những đặc trưng văn hóa của đồng bào Khmer”.

Theo ông Bổn, mặc dù chịu nhiều biến động về lịch sử, xã hội, song đồng bào Khmer vẫn giữ được nét đặc trưng văn hóa độc đáo của dân tộc mình. Nhà chùa Phật giáo tiểu thừa Khmer chính là biểu tượng, trung tâm sinh hoạt văn hóa, góp phần tạo nên sự cố kết cộng đồng. Trong lịch sử, nhà chùa không chỉ có vai trò tôn giáo đơn thuần mà còn tham gia tích cực vào đời sống văn hóa – xã hội, đóng vai trò quan trọng trong bộ máy tự quản phum, sóc. Hiểu biết về văn hóa giúp các dân tộc gần lại nhau hơn. Đặc biệt ở lĩnh vực quản lý Nhà nước, văn hóa còn là cơ sở để hoạch định các chủ trương, chính sách, xây dựng các văn bản pháp quy đúng đắn, khoa học.

VÀ... KỲ VỌNG

Có bề dày nghiên cứu đáng nể như vậy, nhưng mãi đến năm 2000 ông Bổn mới chính thức công bố công trình nghiên cứu đầu tiên của mình: “Một số lễ tục dân gian người Khmer đồng bằng Sông Cửu Long” (NXB Văn hóa Dân tộc, 2000). Tiếp đến ông cho in “Phong tục và nghi lễ vòng đời của người Khmer Nam bộ” (Nhà XB ĐHQG Hà Nội, 2002).

Công trình đầu tiên của ông Bổn được nhận tặng thưởng loại B (dành cho tác giả khu vực tỉnh, thành phố) của UBTQ Liên hiệp các Hội VHNT Việt Nam và Tặng thưởng của Hội đồng Dân tộc Quốc hội (khóa 10). Cuốn sách “Phong tục và nghi lễ vòng đời của người Khmer Nam bộ” cũng được tặng thưởng của Hội VHNT các DTTS Việt Nam.

Liên tục những năm sau đó, được Hội Văn nghệ Dân gian VN và Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Sóc Trăng đầu tư, ông Bổn lần lượt cho ra mắt các tập sách nghiên cứu, biên khảo: “Tìm hiểu văn hóa tâm linh của người Khmer Nam bộ”, “Nghệ thuật truyền thống sân khấu Khmer Nam bộ”, “Lễ cưới người Khmer ở Sóc Trăng xưa và nay”...
Đầu năm 2006, ông Bổn bị tai biến mạch máu não, mọi kế hoạch, dự tính tiếp theo đành bỏ dở dang.

Gần đây tôi ghé thăm ông, con đường nhỏ dẫn vào ấp An Nhơn của ông giờ đã được trải bê-tông, không còn cảnh sình lầy mỗi mùa mưa đến. Ông đang sống cùng người vợ là giáo viên đã nghỉ hưu và gia đình người con trai duy nhất hiện đang là cán bộ Kho bạc huyện Kế Sách. Căn bệnh khiến ông đi lại, giao tiếp rất khó khăn, nhưng ông vẫn lục tìm ra tập bản thảo “Tìm hiểu văn hóa tâm linh của người Khmer Nam bộ” để giới thiệu với khách. “Đây là công trình tui tâm huyết nhất, tập trung sức lực nhiều nhất. Nếu còn sức khỏe, tui sẽ tiếp tục bổ sung, hoàn chỉnh nó. Sách đã in rồi nhưng tui phát hiện còn nhiều vấn đề cần phải được bổ sung, hoàn chỉnh!”- ông tiếc rẻ.

Ông Bổn hy vọng: “Tre già măng mọc, sẽ có lớp trẻ thay thế và tiếp tục làm tốt công việc này nếu ngày nào đó chúng tôi không còn điều kiện làm việc nữa!”. Thực tế, có nhiều cán bộ trẻ làm công tác văn hóa những nhà báo, những sinh viên đại học, cao học đã trực tiếp đến gặp ông để tham khảo ý kiến, tìm tòi tài liệu...

Hồng Bình Hiếu

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Tập tục "Bắt chồng" của người Chu Ru (11/2009)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 59,919,315


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs