Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
 05/11/2009
Lê Lợi vị vua sáng lập Triều Lê - Tác giả bài thơ khắc trên vách núi Hào Tràng


Tượng vua Lê ở Hà Nội

Lê Lợi (1385 - 1433) là một trong những nhân vật có công lao lớn đối với lịch sử dân tộc. Ông đã lãnh đạo nhân dân chiến đấu giải phóng đất nước khỏi ách thống trị 20 năm tàn bạo của nhà Minh và khai sáng ra triều Lê, một triều đại lớn. Phan Bội Châu đã tôn Lê Lợi làm Tổ Trung Hưng thứ hai, sau Tổ Trung Hưng thứ nhất Ngô Quyền.

Sau khi đuổi hết quân Minh về nước, Lê Lợi lên ngôi hoàng đế ngày 15 tháng 4 năm Mậu Thân (1428), lấy niên hiệu là Thuận Thiên, đặt quốc hiệu là Đại Việt, đóng đô ở Đông Kinh, tức Thăng Long (Hà Nội).
 
 Với tư cách là người đứng đầu vương triều của quốc gia, Lê Lợi đã nhiều nỗ lực trong công việc xây dựng chính quyền trung ương tập trung, từ triều đình đến các địa phương.
 
 Trong khi sếp đặt hệ thống quan chức các cấp, ngay từ đầu, Lê Lợi đã chú ý đến tiêu chuẩn tuyển chọn người là phải dùng người giỏi, tinh thông công việc, có đức liêm khiết, ngay thẳng. Đồng thời Lê Lợi cũng sớm phát hiện ra rằng “người làm quan thanh liêm ít mà tham ô thì nhiều”.
 
 Lê Lợi từng nhiều lần chỉ thị cho triều đình cấm tệ hối lộ, nhũng hại nhân dân, cấm không được vì tiền tài hoặc vì thân thích, quen biết nhau mà cất nhắc bổ dụng người không tốt.
 
 Trong tổ chức và quản lý đất nước, Lê Lợi có ý thức đề cao pháp luật. Đầu năm 1428, lúc chưa lên ngôi vua, đang còn ở dinh Bồ Đề, chuẩn bị chuyển chính quyền (được hình thành dần vào thời gian kháng chiến chống Minh) về Thăng Long, Lê Lợi đã tuyên bố với các quan lại rằng: “Từ xưa tới nay trị nước phải có luật pháp. Người không có phép tắc để trị thì loạn, cho nên đặt ra pháp luật để giáo dục quan, dân, biết phân biệt thiện ác; thiện thì làm, ác thì tránh, không được phạm pháp”.
 
 Một số luật hành chính, về kinh tế… thời Lê Lợi là một phần nội dung ban đầu của Lê triều hình luật, thường gọi là Luật Hồng Đức thời Lê Thánh Tông (1460-1497)
 
 Nền kinh tế nước ta, chủ yếu là nông nghiệp và thủ công nghiệp, dưới thời kỳ thuộc Minh (1406-1427) bị phá hoại, sa sút nghiêm trọng. Để khuyến khích nhân dân sản xuất, khôi phục kinh tế Lê Lợi đã thi hành một số biện pháp tích cực, như miễn thuế 2 năm cho các thứ thuế ruộng, đầm, bãi dâu, vàng bạc; thực hiện chính sách quân điền, chính sách ngụ binh ư nông...
 
 Khi hoạch định chính sách kinh tế. Lê Lợi đã nhìn thấy một thực trạng bất bình đẳng đang tồn tại trong xã hội. Đó là sự chênh lệch giàu, nghèo về tài sản, về mức sống nghịch lý giữa các hạng người, cần phải điều chỉnh lại.
 
 Lê Lợi nói với quan đại thần rằng: “Người đi đánh giặc thì nghèo, người rong chơi thì giàu; người đi chiến đấu thì không có một thước đất ở, mà những kẻ du thủ du thực không có gì cho nước, lại có ruộng đất quá nhiều...”.
 
 Tất nhiên, khi phân chia lại ruộng đất làm cuộc cải cách quân điền. Lê Lợi không “cào bằng” mà vẫn dành ưu đãi đặc biệt đối với hàng ngũ khai quốc công thần của ông.
 
 Về phương diện văn hoá, giáo dục. Lê Lợi bước đầu đã làm được một số việc đáng ghi nhớ. ông là người biết tôn trọng và bảo vệ những công trình văn hoá thuộc các triều đại trước. Hai ngày sau khi lên ngai vàng, trong một tờ chiếu chỉ. Lê Lợi đã lệnh cho các địa phương toàn quốc phải bẩm báo về triều đình những lăng tẩm, miếu mạo thờ phụng các bậc vua chúa, công thần có công với nước thời trước, để nhà vua biết và đài thọ phí tổn cho việc tu bổ, trông nom, quét dọn.
 
 Theo Việt sử thông giám cương mục thì từ khi lập quốc, Lê Lợi đã để ý ngay đến việc gây dựng nhân tài. Trong Kinh đô lập Quốc Tử Giám, lựa chọn con cháu nhà các quan và người tuấn tú trong nhân dân cho làm giám sinh. Ngoài các Lộ, lập trường học ở từng Lộ, tuyển chọn con em nhà lương thiện trong dân sung làm học sinh trường Lộ.
 
 Cuối năm 1431, Lê Lợi đã cho biên soạn sách Lam Sơn thực lục, do ông viết bài tựa, ký tên hiệu là Lam Sơn động chủ. Đây là cuốn sách ghi chép một cách chân thật về cuộc khởi nghĩa Lam Sơn. Nó trở thành một nguồn tài liệu quan trọng nhất để nghiên cứu về cuộc khởi nghĩa vĩ đại chống Minh, mà Lê Lợi là chủ tướng.
 
 Sau 20 năm dưới sự đô hộ của ngoại bang đã để lại cho đất nước những hậu quả xấu về chính trị, kinh tế, xã hội... đòi hỏi vương triều của Lê Lợi phải khắc phục, giải quyết, trong đó có nhiệm vụ trấn áp những âm mưu nổi dậy bạo loạn của một số nguỵ quan cũ cấu kết với người Minh. Những mưu toan cát cứ địa phương là mối đe doạ làm nứt vỡ nền thống nhất đất nước, điển hình là vụ mưu phản của cha con Đèo Cát Hãn, tù trưởng châu Mường Lễ (Lai Châu). Trong thời gian nhà Minh xâm lược nước ta, Đèo Cát Hãn bám chân người Minh, gây nhiều tội ác, bị nghĩa quân Lam Sơn truy đánh. Sau họ Đèo phải đầu hàng nghĩa quân. Vào các năm 1431-1432, Đèo Cát Hãn lại phản phúc, mưu đồ chiếm cứ một phần đất Tây Bắc và triều đình nhà Lê phải mấy lần cất quân đánh dẹp. Chính Thái Tổ Lê Lợi đã đích thân dẫn quân đi đánh Đèo Cát Hãn vào năm Nhâm Tý (1432) và đây là một sự kiện lớn. Trong lần chinh phạt này, Lê Lợi có làm một bài thơ chữ Hán khắc vào vách núi Hào Tráng bên sông Đà, châu Đà Bắc (Hưng Hoá), dịch nghĩa sau:
 
 Đường hiểm trở gập gềnh chẳng ngại khó khăn/ Ta tuy già song gan vẫn còn như sắt đá/ Nghĩa khí quét sạch nghìn lớp mây mù/ Lòng mạnh mẽ san phẳng muôn trùng núi non/ Phải trù tính phương lược làm tốt việc biên phòng/ Cần lo liệu kế sách cho xã tắc yên ổn lâu dài/ Nói ba trăm ngọn thác rất nguy hiểm là nói sai/ Nay ta chỉ coi như nước thuận dòng chảy xuôi.
 
 Bài thơ này là một trong nhưng bài thơ sớm của văn học triều Lê. Giá trị lâu dài của nó là ở chỗ nó đã phản ánh một phẩm chất chính trị vĩ đại của Thái Tổ Lê Lợi, một ông vua mang hết sức mình cho sự nghiệp xây dựng, bảo vệ toàn vẹn nền thống nhất đất nước cũng như có kế sách bảo vệ vững chắc vùng biên giới Tổ quốc.
 
 Năm 1433, tức là một năm sau viết bài thơ trên vách núi Hào Tráng, Lê Lợi qua đời tại Kinh đô, để lại một sự nghiệp bất hủ.

Tạ Ngọc Liên

[ Quay lại ]

 

 

THÔNG BÁO

Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

TÌM NHANH

TIN MỚI CẬP NHẬT

 
Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

 
9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

 
Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

 
Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

 
Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

THÔNG TIN NỘI BỘ

DB điện thoại nội bộ
Danh sách cán bộ UB
Thư viện điện tử
CD 60 năm công tác DT
CEMA trên đĩa CDROM
CD đào tạo CNTT - CT135
CEMA trên UNDP
Năm quốc tế về miền núi

THÀNH VIÊN
Người online:
Khách:
Thành viên:
Tổng số: 0
Số người truy cập: 60,503,870


Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
Execution time: 0.2 secs