Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Phát triển giáo dục cho các dân tộc ít người: Cần có những giải pháp đặc thù

 15/10/2009

Biết tiếng DTTS là một trong những giải pháp đặc thù trong công tác giảng dạy giữa thầy và trò vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Hiện, Việt Nam có 9/54 dân tộc được xếp vào danh sách những dân tộc ít người nhất với dân số chỉ từ 300 đến hơn 2000 người, bao gồm: Cơ Lao, Cống, Bố Y, Mảng, Brâu, Si La, Pu Péo, Rơ măm và Ơ Đu. Phần lớn những dân tộc ít người này sống chủ yếu ở vùng sâu, xa, vùng miền núi, do vậy trình độ dân trí, đời sống vật chất còn nhiều khó khăn, hạn chế. Nguy cơ sụt giảm về dân số là điều khó tránh khỏi. Để bảo tồn giống nòi, đồng thời nâng cao trình độ nhận thức cho các dân tộc rất ít người, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đưa ra những giải pháp đặc thù thông qua Đề án “Phát triển giáo dục cho các dân tộc ít người”

Thực trạng với những con số

Nói về thực trạng phát triển giáo dục các dân tộc ít người (DTRIN) trong những năm qua, ông Mông Ký Slay, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Dân tộc, Bộ GD&ĐT cho biết: mặc dù mạng lưới giáo dục phổ thông các cấp đến nay đã được phủ kín đến các xã, việc mở các điểm trường, lớp mầm non tại các thôn, bản đã tạo điều kiện bước đầu cho trẻ em tới trường. Tuy nhiên, do địa hình phức tạp, dân cư phân tán, trường học quá xa nhà nên tỉ lệ trẻ dân tộc rất ít người từ 3-5 tuổi được huy động ra lớp chỉ đạt khoảng 55-60%. Theo đó, những dân tộc nói trên chỉ có từ 60 đến 900 học sinh từ 1- 4 tuổi đến trường. Số học sinh là người DTRIN được học cao hơn theo diện cử tuyển chỉ có 29 học sinh... “Hiện nay, tỷ lệ các em DTRIN học càng cao càng ít. Vẫn có những dân tộc chưa có học sinh học đến bậc CĐ, ĐH, thậm chí có dân tộc chưa có người học đến bậc THPT. Đó là điều day dứt của những người làm công tác quản lý giáo dục”- ông Slay nhấn mạnh.

Vốn tiếng Việt chưa đủ để tiếp thu kiến thức là một trong những nguyên nhân chính khiến các em người DTRIN có lực học yếu, kém. Có nơi, trẻ vào lớp một vẫn chưa biết tiếng Việt. Theo Tiến sỹ Ðặng Thị Hoa (Viện Dân tộc học), 9 DTRIN nói trên đều có ngôn ngữ, tiếng mẹ đẻ riêng, không giống với ngôn ngữ tiếng Việt, do vậy, các em thường gặp khó khăn trong giao tiếp phổ thông. Vì thế, trong quá trình học tập, các em thường thụ động, hay quên. Rào cản về ngôn ngữ trở thành nguyên nhân chính khiến thầy trò gặp khó khăn khi giao tiếp, truyền đạt, tiếp nhận kiến thức...

Không chỉ khó khăn trong bất đồng ngôn ngữ, địa hình phức tạp mà khó khăn về cơ sở vật chất cũng khiến chất lượng giảng dạy ở những vùng có DTRIN hiệu quả thấp. Theo báo cáo của Bộ GD&ĐT, phần lớn các điểm trường tại nơi cư trú của đồng bào các dân tộc Bố Y, Cơ Lao, Pu Péo... đều chưa có điều kiện tách riêng trường mầm non và trường tiểu học... Điển hình như ở Mường Tè (Lai Châu), trong tổng số 20 bản có dân tộc Mảng sinh sống vẫn còn 13/20 bản sử dụng phòng học tạm, học ghép.

Ðáng chú ý là, trình độ văn hóa chung của đồng bào các DTRIN mới chỉ dừng lại ở ngưỡng thoát mù chữ. Trong khi đó, số người mù chữ, tái mù chữ, thất học còn chiếm tỷ lệ cao, như: dân tộc Cống chiếm 70,3%, Si La chiếm 73%... tỷ lệ người biết tiếng phổ thông chỉ khoảng 15%. Đa số con em các DTRIN chỉ học hết lớp 2, 3. Riêng dân tộc Brâu chưa có người nào có trình độ tốt nghiệp THPT trở lên...

Bản sắc văn hóa của các dân tộc này cũng đang dần bị mai một và đồng hóa với các dân tộc khác. Hiện, dân tộc Ơ Đu nhiều người không biết nói tiếng mẹ đẻ, ngôn ngữ giao tiếp hằng ngày của họ chủ yếu bằng tiếng Thái, tiếng Khơ mú; dân tộc Brâu lại có xu hướng sử dụng ngôn ngữ pha lẫn với các dân tộc khác như Băhnar, Xê đăng... Ở một số vùng, trẻ em dân tộc Pu Péo nói tiếng Mông sõi hơn tiếng mẹ đẻ... Một số phong tục tập quán trong dựng nhà, trang phục, cưới hỏi, ma chay.. cũng đã bị pha trộn, vay mượn của các dân tộc khác...

Đâu là giải pháp?

Nhằm tạo điều kiện cho trẻ em, học sinh, sinh viên các DTRIN được giáo dục, rèn luyện để có trình độ văn hoá, trình độ nghề, góp phần phát triển bền vững mục tiêu bảo tồn và phát triển cho cộng đồng, Bộ GD&ĐT đã xây dựng Đề án “Phát triển giáo dục cho các dân tộc ít người” với những mục tiêu cơ bản được đề ra: 100% trẻ em các DTRIN trong độ tuổi 3- 5 tuổi được hỗ trợ tiền ăn, quần áo, được chăm sóc, nuôi dưỡng tại các trường mầm non; 100% học sinh cấp tiểu học được học tại các trường PTDT bán trú, được hỗ trợ học bổng, quần áo... và bữa cơm trưa. Đảm bảo 100% học sinh các DTRIN hoàn thành chương trình cấp tiểu học, 100% học sinh sau khi hoàn thành chương trình cấp tiểu học được vào học tại các trường THDTNT nội trú huyện hoặc trường PTDTNT tỉnh...

Ông Nguyễn Vinh Hiển, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT nhấn mạnh một số giải pháp trọng điểm: Bộ sẽ trình Chính phủ Đề án “Phát triển giáo dục cho các DTRIN”, trong đó chú trọng giải pháp xây dư ng cơ sở vật chất phù hợp để hình thành các điểm trường lớp bán trú dành riêng cho con em đồng bào rất ít người; đào tạo đội ngũ giáo viên có chuẩn kiến thức và biết tiếng dân tộc, có chính sách ưu tiên thu hút đội ngũ giáo viên đến giảng dạy ở vùng đồng bào rất ít người. Tiếp tục tăng cường bồi dưỡng giáo viên về tiếng dân tộc, dạy lớp ghép, kỹ năng sống; cách thức quản lý, tổ chức các hoạt động tập thể... Qua đó, thầy và trò có thể giao tiếp bằng 2 thứ tiếng, dần dần khắc phục tình trạng học sinh dân tộc ngại giao tiếp cũng như sự hạn chế về năng lực nghe tiếng phổ thông của học sinh. Đặc biệt, Bộ sẽ có kế hoạch biên soạn giáo trình, xây dựng các chương trình sinh hoạt ngoại khoá phù hợp với truyền thống văn hoá của đồng bào, như: tài liệu giáo dục kỹ năng sống, tập hợp những bài hát dân ca, trò chơi dân gian đưa vào nhà trường...

Cùng với quan điểm của Bộ GD&ĐT, nhiều đại biểu ở các tỉnh như: Hà Giang, Điện Biên, Lào Cai, Lai Châu... cũng cho rằng: ngoài việc tổ chức các lớp tập huấn cho các giáo viên trực tiếp giảng dạy học sinh các DTRIN về tiếng dân tộc, các phong tục tập quán, phương pháp giảng dạy, ngành Giáo dục cần hỗ trợ tài liệu, thiết bị giáo dục đặc thù, phù hợp với từng vùng dân tộc. Qua đó, có sự điều chỉnh chương trình giảng dạy linh hoạt, tránh cứng nhắc để học sinh có thể tiếp cận kiến thức phù hợp với tư duy, nhận thức của các em. Tại các trường cũng cần tạo điều kiện khuyến khích, hỗ trợ  để giáo viên học tiếng dân tộc, xem đó như là một trong những tiêu chí đánh giá, xếp loại giáo viên vào cuối năm...

Bài, ảnh: Hoàng Thanh

[ Quay lại ]
Các tin khác

 

 

THÔNG BÁO

Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

TÌM NHANH

TIN MỚI CẬP NHẬT

 
Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

 
9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

 
Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

 
Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

 
Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

THÔNG TIN NỘI BỘ

DB điện thoại nội bộ
Danh sách cán bộ UB
Thư viện điện tử
CD 60 năm công tác DT
CEMA trên đĩa CDROM
CD đào tạo CNTT - CT135
CEMA trên UNDP
Năm quốc tế về miền núi

THÀNH VIÊN
Người online:
Khách:
Thành viên:
Tổng số: 0
Số người truy cập: 60,139,389


Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
Execution time: 0.3 secs