Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Làng người Dao trên núi

 17/09/2009

Đường lên Mèo Vạc (Hà Giang).

Vừa mới quen thung, quen thổ với Sủng Trà (huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang), công việc tương đối thuận lợi, tình cảm trở nên gắn bó, ấm áp hơn, chúng tôi lại phải về Sủng Máng theo sự phân công của tỉnh.

Sủng Máng là một trong những xã vùng III của Mèo Vạc, cách trung tâm huyện 13 cây số. 96% dân số Sủng Máng là người Dao, sống rải rác trên diện tích đồi núi rộng 24,5km2, cao hơn mặt nước biển trung bình từ 1.600-1.800 mét. Sự phân bổ dân cư ở cao nguyên đá, nơi có đến hơn 80% dân tộc Mông sinh sống, cùng với dân tộc Dao cũng là nét đẹp trong cộng đồng 23 dân tộc anh em ở Hà Giang. Và người Dao là dân tộc đông người chỉ sau dân tộc Mông... Văn hóa truyền thống của họ cũng đặc sắc. Nổi bật là huyền thoại về con Long Khuyển-Bàn Hồ, thủy tổ của người Dao, dân ca có hát Páo Dung, thủ tục đưa người chết về Dương Châu và lễ cấp sắc cho nam giới và tuổi trưởng thành cũng hết sức độc đáo...

Trong kho tàng dân ca của người Dao mà tôi có đọc ít nhiều, phần nói về tình yêu làm tôi ấn tượng nhất. Lời dân ca có câu: “Toàn thân em như bó hoa bằng vàng/Bước em đi uyển chuyển cả ánh trăng chói sáng một vùng...”. Tôi dám chắc rằng, lời dân ca này có thể sánh với bất kỳ câu thơ nói về tình yêu hay nhất từ trước đến giờ. Một dân tộc giàu truyền thống thơ ca, chắc chắn là một cộng đồng đầy khí phách, mơ mộng...

Không riêng gì dân tộc Mông, tình trạng du canh du cư trong cộng đồng người Dao cũng diễn ra không kém phần phức tạp. Chỉ khác một điều, dân tộc Mông chọn những đỉnh núi cao, còn người Dao tìm đến những vùng đất thấp hơn. Cuộc mưu sinh dắt díu và đầy khốc liệt ấy khiến đồng bào cứ tiến sâu vào chân núi và có thể coi đó là bước lùi mang tính bi kịch... Mất rừng là mất lá phổi tự nhiên, muông thú bỏ đi tìm đến những vùng rừng yên tĩnh hơn. Sản vật của rừng đem lại cũng biến mất. Kể cả cây thuốc bí truyền cũng không còn. Và hệ quả tất yếu là: Cạn kiệt nguồn nước, lũ ống, lũ quét, sạt núi lở đồi diễn ra kinh hoàng.

Sau ngày Vu Lan, cuối tháng 7 lịch âm, nắng cao nguyên trở nên gay gắt, ngột ngạt, chúng tôi đến thôn Sủng Quáng cách trung tâm xã 10km. Đi cùng có Chủ tịch Mặt trận Hoàng Xuân Phấn, 44 tuổi, dân tộc Dao. Sủng Quáng là thôn thuần dân tộc Dao, nhà ở của đồng bào thưa thớt trong một thung lũng tương đối bằng phẳng, bốn bề núi non bao bọc. Anh Phấn bảo: Sau năm 1954, địa bàn này còn là sào huyệt của lực lượng thổ phỉ, tình hình trật tự an ninh diễn ra hết sức phức tạp, Trưởng thôn-Quàng Phàn Mẩy cho chúng tôi biết: Sủng Quáng có 96 hộ, 555 khẩu. Đời sống đồng bào chủ yếu dựa vào cây ngô, rau đậu và chăn nuôi. Do biết áp dụng tiến bộ khoa học vào canh tác, chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi nên ngô lúa cho năng suất cao, đàn gia súc tăng sau từng năm, đời sống của nhân dân đã bớt nghèo khó.

Chúng tôi tiếp tục vượt núi lên Sủng Ú, thôn xa nhất cách trụ sở 12km đường bộ. Sủng Ú có 428 khẩu. Cánh rừng nguyên sinh rộng hàng trăm ha kỳ bí, hoang vu chạy từ Sủng Quáng sang rì rào trong chiều nắng, chim chóc véo von gọi đàn, hoa rừng dìu dịu thoảng hương. Cánh rừng ngót trăm tuổi với nhiều chủng loại gỗ quý hiếm: lát hoa, lim xanh, nghiến... Do biết lợi ích của rừng đem lại nên người dân có ý thức chăm sóc, bảo vệ.

So với các vùng quê khác như: Sơn Vĩ, Thượng Phùng, Cán Chu Phìn, Khau Vai, Sủng Máng có lợi thế về ruộng, nương, rừng nguyên sinh, giao thông thôn bản tương đối thuận lợi. Nhưng diện đói nghèo vẫn cao, tình hình an ninh trật tự, an toàn xã hội có thời kỳ là điểm nóng...

Anh Nguyễn Văn Ngợi, Bí thư Đảng ủy xã Sủng Máng bày tỏ những suy nghĩ của người từng trải, gắn bó lâu năm với miền núi, đầy trách nhiệm và tâm huyết, nhiệm vụ quan trọng nhất của địa phương hiện giờ là thực hiện đầy đủ quy chế dân chủ ở cơ sở. Tất cả mọi công việc của xã, thôn đều phải được người dân bàn bạc quyết định, công khai, minh bạch, xã đang phấn đấu hết nhiệm kỳ, tỷ lệ đói nghèo của xã còn dưới 30%. Để đảm bảo, ổn định lương thực cho 2.277 nhân khẩu là cả một nỗ lực. Do vậy, với diện tích gieo trồng hiện có của địa phương (ngô cả năm 320ha, lúa 230ha; đậu tương 250ha), xã mạnh dạn đưa giống mới, năng suất cao vào gieo trồng, tiếp tục mở rộng diện tích canh tác ở những thôn bản có điều kiện đất đai, nguồn nước thuận tiện. Phấn đấu tổng sản lượng lương thực đạt 1.000 tấn, bình quân đầu người 400kg/năm. Đi kèm là phát triển chăn nuôi: trâu, bò, ngựa, dê, mở rộng đồng cỏ 1.200ha, để phát triển tổng đàn gia súc đạt 11.000 con; duy trì đàn ong mật 950 tổ nằm rải rác ở trong từng hộ dân; tiếp tục trồng rừng phủ xanh đất trống, đồi núi trọc. Mục tiêu đến năm 2010, nâng độ che phủ đạt 60%, nâng cấp và mở mới đường giao thông đến từng thôn bản. Phấn đấu đến năm 2010, 97% số hộ được dùng điện lưới quốc gia, 90% số hộ được xem truyền hình và nghe Đài Tiếng nói Việt Nam, trẻ em đến trường đạt 90%.

Sủng Máng gần trung tâm, gần các chợ lớn: Lũng Phìn, Mèo Vạc. Đồng bào Dao còn duy trì, phát triển nghề may truyền thống; nghề rèn, làm dịch vụ... Do vậy đời sống của đồng bào không chỉ trông chờ vào ngô lúa, mà từ nghề thủ công truyền thống, dịch vụ cũng đã đem lại lợi ích kinh tế không nhỏ.

Khoảng 5 năm về trước, khi biết tôi lên Mèo Vạc công tác, một số thầy cô giáo Sủng Máng điện nhắn bảo: “Bác qua Mậu Duệ nhớ giúp chúng em vài can nước để dùng, ở trên này mấy tháng nay không có mưa rồi!”. Khi tôi ghé qua nơi ở của các thầy cô giáo ngay cạnh đường quốc lộ, hình ảnh làm tôi thực sự xúc động là phía sau hiên nhà, xếp hàng dài các thùng phi lớn nhỏ dưới mái hiên chờ nước mưa. Cô giáo Liên quê ở Thái Bình nhỏ nhẹ: “Ở đây chúng em thiếu nước chừng 6 tháng. Khi thì gửi nhờ các chú lái xe lấy nước từ Mậu Duệ lên, hoặc từ huyện về. Có lúc phải về huyện giặt giũ. Năm trước, hồ treo Tà Lủng đưa vào khai thác, đi lấy nước sinh hoạt tuy đỡ vất vả hơn nhưng cũng gần 5 cây số”.

Tôi thực sự bất ngờ trước dự án hồ treo trên núi của Sủng Máng đang gấp rút hoàn thành mà anh Ngợi kể rất hào hứng. Đây là công trình do Chính phủ đầu tư với dung tích khoảng 60.000m3. Kinh phí ước chừng trên 3 tỷ đến 5 tỷ đồng. Cùng với quy hoạch vùng trồng đào phai 10ha; ước chừng hàng vạn gốc, bộ mặt Sủng Máng sẽ mang một diện mạo mới. Làng người Dao trên núi cao nơi biên cương Tổ quốc sẽ không còn tăm tối tù túng. Có đường, điện, trạm xá, trường lớp cho trẻ nhỏ. Có rừng, ruộng rẫy, nước sinh hoạt thuận tiện. Chắc chắn lời Páo Dung hôm nay sẽ mang nội dung mới: “Quê em ngô vàng trên nương/Lúa chín dưới ruộng/Hoa nở đầy rừng Sủng Ú/Tiếng hát Páo Dung có làm anh mất ngủ...”.

Tôi giữ trong lòng câu Páo Dung ấy mà Triệu Thị Sinh hát cho tôi nghe giữa một đêm đông giá, cùng bát rượu ngô đầy từ bàn tay Phàn Quẩy Vảng, 39 tuổi, dân tộc Dao, Chủ tịch xã rót ra. Cảm thấy mình đã là ruột thịt của Sủng Máng rồi...

CXT

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Nghệ An: Huyện Quế Phong cấp vịt giống cho đồng bào vùng sâu (09/2009)
  •  
  • Chuyện học Bác của gia đình anh Uôn (09/2009)
  •  
  • Anh Hùng làm kinh tế giỏi (09/2009)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 64,285,109


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs