Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Nghề dệt thổ cẩm xứ Mường

 02/07/2009

Thổ cẩm Mường đã thu hút được thị hiếu của khách du lịch.

Dệt thổ cẩm là nghề truyền thống của phụ nữ dân tộc Mường. Các bậc cao niên của xứ Mường kể lại rằng: Ngày trước, con gái Mường lên bảy, tám tuổi đã được bà và mẹ dạy cách trồng bông, quay tơ, kéo sợi. Mười ba, mười bốn tuổi đã biết ngồi khung cửi, dệt nên những tấm thổ cẩm lấp lánh, nhiều màu sắc để may chăn đệm chuẩn bị lấy chồng. Vì thế, đã là con gái xứ Mường thì phải biết dệt thổ cẩm như một lẽ đương nhiên vậy.

Cổ tích xứ Mường và nghề dệt thổ cẩm

Bên bếp lửa ấm cúng được đốt giữa sàn nhà, nâng chén rượu hoẵng ngọt lừ, bẻ miếng cơm lam còn thơm mùi nếp nương, chúng tôi được các vị lão làng ở xứ Mường kể cho nghe chuyện về xứ Mường và nghề dệt thổ cẩm. Hầu như bất cứ một xứ Mường nào cũng có làng tên gọi là Chiềng. Đó là trung tâm của xứ Mường và là nơi sinh hoạt chung của người dân. Còn nghề dệt thổ cẩm thì không biết có từ bao giờ, đã là con gái Mường thì ai ai cũng biết dệt, nếu không biết dệt thì không thể lấy chồng.

Trước khi về nhà chồng, người con gái Mường phải tự tay mình dệt từ 6 đến 12 chiếc chăn, đệm làm quà cho họ hàng nhà chồng để thể hiện sự khéo léo, chăm chỉ. Vì thế ở nơi đây, hầu như nhà nào cũng có khung cửi, con gái 13, 14 tuổi đã thành thạo nghề. Trước kia, nghề dệt thổ cẩm chỉ được người phụ nữ Mường làm trong lúc nông nhàn và dệt để phục vụ nhu cầu của gia đình là chính nên thổ cẩm Mường rất khó lọt ra bên ngoài.

Có thời gian, khi các loại đồ may mặc sẵn tràn về, tưởng chừng nghề đã bị mai một đi. Nhưng rồi khi trở thành vùng đệm của khu du lịch sinh thái Xuân Sơn, nhiều du khách đã tìm vào tận đây để mua vải thổ cẩm, nghề dệt lại hồi sinh và phát triển trở lại. Nhiều du khách đã nhận xét thổ cẩm nơi đây đẹp và bền. Hiện nay, nhiều người đã coi đây là một trong những nghề chính để xây dựng cuộc sống, thoát khỏi đói nghèo. Trong một làng của dân tộc Mường, ít ra cũng có tới 3/4 số dân có khung dệt thổ cẩm. Ví như làng Chiềng, xã Kim Thượng, huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ, hiện nay có khoảng 300 người tham gia dệt, thu nhập từ 15- 25 triệu đồng/năm. Bình quân thu nhập của một lao động dệt là 500-700.000đồng/tháng, có những người dệt giỏi có thể thu nhập 1,5 triệu đồng/tháng.

Thổ cẩm của người Mường mang đậm màu sắc hoa văn của núi rừng và thiên nhiên…Hoa văn trên thổ cẩm Chiềng là những hình cách điệu từ hoa dẻ, hoa hồi, hạt gấc, quả trám… tuy không cầu kỳ nhưng gắn liền với tình yêu thiên nhiên và con người xứ Mường. “Muốn có tấm thổ cẩm đẹp, màu sắc rực rỡ phải làm vất vả lắm”-bà Sa Thị Thoan, một “lão làng” trong nghề dệt cho biết. Từ tháng 5 âm lịch, bà con bắt đầu thu hoạch bông, sau khi phân loại, phơi khô mới đem vào ứu (cán bông) và kéo sợi. Mỗi con sợi dài chừng 15 – 20cm. Kéo sợi bằng xa, tay quay phải quay thật đều thì sợi chỉ mới mềm, đều, mịn, đẹp. Kéo xong sợi bắt đầu hồ bằng cơm gạo trắng. Hồ xong phải phơi khô để xe thành ống. Sau khi đã hoàn tất các khâu chuẩn bị mới đến công đoạn dệt. Nếu dệt vải trắng đơn giản thì một ngày có thể dệt được từ 7- 10m, nếu dệt các loại hoa văn thì ngày chỉ được 2- 3m. Để nhuộm màu cho vải, bà con thường sử dụng nguyên liệu là các loại cây trong rừng. Màu đỏ là cây bang, màu vàng lấy từ cây nghệ, màu đen lấy từ cây chàm… Để có một tấm vải phải mất rất nhiều thời gian và công sức. Dệt bằng tay nên vải cứng hay mềm, chặt hay lỏng là tùy theo ý của người dệt. Thổ cẩm thực sự rất bền, mặc đến sờn mà sợi chỉ vẫn không bị xô, nhão.

Ước mong nghề dệt “bứt phá”

Gia đình chị Hà Thị Lý, xóm Mu, xã Xuân Đài, huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ cho biết, những người phụ nữ Mường từ tuổi 40 trở lên ở đây vẫn còn yêu thích nghề dệt thổ cẩm. Gia đình nào có phụ nữ ở độ tuổi ấy cũng lưu giữ khung cửi và tranh thủ thời gian để dệt vải. Trong ngôi nhà sàn 5 gian cổ kính, chị Lý vẫn dành một chỗ nhất định để khung cửi. Chị tranh thủ những ngày nhàn rỗi hoặc khi trời mưa gió không đi nương rẫy thì ngồi dệt. 2 con gái của chị đang ở độ tuổi mười tám, đôi mươi cũng thành thạo nghề từ khi còn nhỏ. Khi các cháu biết học hỏi và say mê với nghề truyền thống của dân tộc mình, chị Lý cảm thấy yên tâm và hạnh phúc vô cùng.

 Mong muốn của chị là làng sẽ được xây dựng thành làng nghề dệt thổ cẩm truyền thống. Tuy đã vài lần tham gia hội chợ, cạnh tranh với các loại thổ cẩm của các vùng miền khác, nhưng thổ cẩm Mường vẫn chưa thực sự “bứt phá” và được biết đến rộng rãi. Nguyên nhân, theo bà Sa Thị Thoan là do thổ cẩm Mường còn ít hoa văn. hơn nữa, sản phẩm như túi, áo bán cho du khách may còn đơn điệu, ít hoạ tiết trang trí nên chưa được du khách ưa chuộng. Bà Thoan mong muốn con em mình không chỉ giữ nghề mà còn mong các em có tay nghề cao để thổ cẩm của dân tộc mình trở thành một sản phẩm hàng hóa đứng vững trên thị trường.

Mặt khác, để lưu giữ và phát triển nghề dệt, cũng cần đào tạo kỹ thuật dệt may cho những phụ nữ Mường và địa phương phải có chiến lược trong khâu tiếp thị tiêu thụ sản phẩm.


Minh Thu

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Gia Lai đưa sinh viên tốt nghiệp cao đẳng, đại học về cơ sở công tác (07/2009)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 59,944,696


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs