Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Độc đáo tính điệu "So cók so ken"

 01/07/2009

Trai gái Thái hát giao duyên trên sân khấu.

Hát đố đáp giao duyên, tiếng Thái là “So cók so ken” là những lời hát đố đáp của trai, gái người Thái-Tây Bắc. Lời hát đố đáp không như những câu đố thông thường chỉ sự vật, hiện tượng, mà để thử thách đức độ, tài trí của các chàng trai. Vượt qua thử thách này, người con trai mới được cô gái chấp thuận làm bạn, có thể tìm hiểu nhau để tiến tới hôn nhân.

Cô gái hát đố nhẹ nhàng nhưng khéo léo, lúc thì thổ lộ những ước muốn của chính mình, lúc lại ý nhị thông qua những ý muốn chính đáng của cha mẹ. Bởi vậy, những thử thách chàng trai phải vượt qua ngày càng khó khăn hơn. Đây là lời hát đố của cô gái: “Anh đối đáp được anh mới đến đây/Anh cầm vợt từ nhà đến chơi/Anh có đan phên chắn được hang thuồng luồng không?/ Anh có dắt bò đi trên dây mây được không?/ Anh có dắt trâu đi trên cành đa được không?/ Anh có dồn ngựa đi trên mạng nhện được không?.../ Bố mẹ em muốn ăn cá ướp thính để mọt/ Muốn ăn phổi của trời/ Muốn ăn tim cật của trời/ Muốn ăn óc nộm với lưỡi của trời/ Anh làm được bằng ấy em mới là trái cà ngọt/ Em mới là người vợ thương mến nằm bên anh”.

Ôi! Con đường đến bến bờ tình yêu thật khó khăn trắc trở! Muốn vượt qua, chàng trai phải có sức mạnh và tài trí phi thường như “Ải Lậc Cậc” - tức Bố Khổng Lồ trong thần thoại của dân tộc Thái. Cô gái thử thách chàng trai như vậy là thể hiện mong muốn người bạn đời trong tương lai phải là người có đức độ, tài trí vẹn toàn, hiểu được những khó khăn của cuộc sống và biết cách vượt qua. Chính vì vậy, những thử thách của cô gái ngày một khó khăn gấp bội: “Bố mẹ em muốn ăn/ Quả dưa hấu mọc trên lưng trâu/ Quả dưa bở mọc trên lưng voi lớn... Bố mẹ em muốn ăn/ Măng bương mọc lơ lửng trên trời/ Măng nứa mọc trên trời/ Ăn nấm mọc ở vách đá dựng đứng...”

Trước những thử thách ngày một khó khăn, chàng trai vẫn bình tĩnh đưa ra những giải pháp để vượt qua và làm vừa lòng cô gái: “Anh lấy con rắn về liệm/ Anh lấy con ngóe về liệm/ Lấy vỏ ốc về làm ống dẫn rượu/ Lấy đầu con cú mèo về làm nồi nấu canh/ Trời sấm sét ban đêm/ Đôi kiếm anh mới sáng lòe.../Anh lấy nộp cho bố đầy đủ/ Giao cho mẹ một cách kính trọng/ Anh mới xin làm con chim cút cổ cườm/ Làm rể thương rể mến nằm bên em”. Có lúc trước thử thách quá lớn, chàng trai phải nhờ đến sức mạnh đoàn kết của anh em, bè bạn. Dẫu vậy, anh vẫn là thủ lĩnh đáng bậc tài trai: “Anh lấy con dao bé rỉ người bỏ đi đem bán/ Lấy con dao to rỉ người bỏ đi đem buôn/ Dao bé được mười lăm lạng vàng/ Dao to được hai tư lạng vàng/ Anh mới có tiền của vua Hán vua Ngô/ Mang đi mua giống dưa tận Tuần Giáo/ Mua giống dưa bở tận mường Chai/ Anh đi rủ 30 người con ông chú/ Cùng 20 người con họ nội/ Đi rủ thêm anh em bên ngoại/ Cùng nhau chuyển đất lên lưng trâu/ Chuyển cát lên lưng voi lớn/ Anh lấy hạt dưa hấu gieo lên lưng trâu/ Lấy hạt dưa bở gieo lên lưng voi lớn/ Anh mới lấy được dưa hấu mọc trên lưng trâu/ Lấy được dưa bở mọc trên lưng voi lớn/ Anh lấy về cho bố vui lòng/ Nộp cho mẹ phấn khởi vui rể thảo hiền”. Hoặc: “Anh đi mượn cánh của con quạ/ Mượn mắt chim diều hâu/ Nó từng bay đi uống nước ở nhiều nước/ Ba mươi chàng trai đi khắp thế gian đuổi giết/ Năm mươi chàng trai đi khắp thế gian đuổi bắn/ Chỉ thấy một sợi lông nhỏ non tơ rơi xuống/ 30 cô gái hái rau ở Đồng Lú/ 50 cô gái hái rau ở Đồng Lay/ Tất cả mới khiêng được sợi lông nhỏ lông non/ Mang về tẽ ra làm bông lau/ Mang về làm chăn đệm/ Mới có chăn đệm tốt tặng em/ Được đồ tốt tặng em về nhà chồng, em ơi!”.

Lời đáp của chàng trai tỏ rõ quyết tâm và tài trí của chàng, đồng thời vừa ý nhị tỏ tình. Hình tượng “Chim chích chín ngàn tổ, chim sẻ chín ngàn tổ/ Chim họa mi chín ngàn lồng” sao mà gần gũi với “voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao” đến thế! Phải chăng các dân tộc trong đại gia đình các dân tộc Việt Nam trên con đường đấu tranh tiến tới hạnh phúc đều có tiếng nói chung. Cách nói cường điệu, ẩn dụ đặc trưng của văn hóa Thái được sử dụng triệt để, làm cho lời đố đáp đầy ẩn ý, không chỉ chuyển tải được những cung bậc của tình yêu, mà còn thể hiện ước mơ khám phá, chinh phục tự nhiên, phấn đấu có một cuộc sống ấm no, hạnh phúc tự bao đời.

Trần Vân Hạc

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Tin hoạt động thể thao từ TP. Hồ Chí Minh: TP Hồ Chí Minh vô địch Giải bi sắt đồng đội toàn quốc 2009 (07/2009)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 61,449,220


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs