Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Kon Tum: Mai này có còn tượng nhà mồ Tây Nguyên?

 11/06/2009

Một trong những tượng nhà mồ còn sót lại ở xã Ya Chim (TP. Kon Tum).

Theo quan niệm của người dân tộc Jrai, thì khi người chết sẽ biến thành Atâu (nghĩa là ma). Sau khi chết, linh hồn cứ luẩn quẩn gần nơi chôn, lưu luyến với cuộc sống dương gian.

Do đó, hằng ngày, người thân phải mang cơm nước đến và quét dọn nhà mả. Đến khi tình cảm giữa người sống và người chết đã nguôi ngoai, đồng thời gia đình đã tích lũy, dành dụm được một khoản tiền để mua vài con trâu, bò làm lễ bỏ mả (pơ thi), khi đó, linh hồn người chết mới được siêu thoát, trở về với thế giới bên kia của Yàng và các đấng thần linh. Lúc này, người sống mới an tâm làm ăn.

Người dân tộc Jrai còn quan niệm, ngôi mộ của người chết giống như ngôi nhà ở của người sống, nên nhà mồ và tượng nhà mồ được đồng bào chế tác rất hoàn hảo, nghệ thuật đẽo tượng mang tính thẩm mỹ cao. Trong quá trình xây dựng nhà mồ, người Jrai vào rừng lấy gỗ dựng cột, thường thì 8 cột, vách được dựng bằng loại gỗ tốt, mái lợp lá, cửa mở về hướng Đông. Các tượng xung quanh nhà mồ được chế tác hình khối, gọt đẽo thô sơ. Những bức tượng thường được biểu đạt hình ảnh người đứng, ngồi trong nhiều tư thế khác nhau, hình người đàn bà chửa, khắc họa nhiều nét mặt khác nhau, trầm tư, buồn bã, còn cả những bức được khắc hoạ khá “phồn thực” và còn có hình các động vật như khỉ, chó...

Thế nhưng ngày nay, do tác động của điều kiện kinh tế - xã hội phát triển, nên nhà mồ và tượng nhà mồ của người dân tộc Jrai ở tỉnh Kon Tum có nguy cơ bị mai một. Khi đến thăm các khu nhà mồ của người Jrai ở xã Ya Chim, chúng tôi thấy xuất hiện lác đác một số nhà mồ được xây dựng bằng bê tông khá kiên cố. Ở đây, một số nhà mồ được sử dụng lưới B40 để rào dậu ngăn xung quanh. Trong ngôi mộ, họ vẫn còn giữ tập tục chia của cho người đã chết, nhưng ngày nay lại treo thêm hàng mã..., thậm chí có những ngôi mộ được xây thêm am thờ để thắp nhang, thờ cúng. Những hiện tượng này trước đây chưa từng xảy ra, bởi trong mỗi ngôi mộ của người Jrai chỉ để bát nhang và những vật dùng hằng ngày được người sống chia cho người quá cố. Điều này chứng tỏ đã có sự giao thoa văn hóa giữa dân tộc Jrai với dân tộc Kinh. Theo đó, nhà mồ và tượng nhà mồ đang có nguy cơ bị mai một.

Già làng A Juh (70 tuổi) làng Weh, xã Ya Chim (TP. Kon Tum) cho biết: “Ngày nay vào rừng khai thác gỗ rất khó, nên không bằng cách nào khác là phải dựng nhà mồ bằng bê tông cho chắc chắn”... Anh Y Pưnh (22 tuổi) thì cho rằng: “Em không thống nhất việc người sống hằng ngày thăm mả phải bỏ cơm vào miệng người chết thông qua một cái ống nứa nối từ dưới mộ lên mặt đất. Vì làm như vậy rất mất vệ sinh, dễ lây lan dịch bệnh. Chỉ nên đem cơm ra đặt trên mộ cúng hằng ngày thôi”.

Còn việc đẽo tượng nhà mồ và dựng nhà mồ của dân tộc Jrai ngày nay rất ít người biết làm. Nhà mồ và tượng nhà mồ là kiến trúc văn hóa đặc sắc của người dân tộc Jrai đang dần mất đi. Rồi mai này có còn tượng nhà mồ Tây Nguyên? Điều này rất cần sự vào cuộc của các nhà nghiên cứu văn hóa dân gian nhằm góp phần bảo tồn nét văn hoá độc đáo của người Jrai.

YSO K’SƠN

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Khai mạc Lễ hội “Quảng Nam - Hành trình di sản”: Hoành tráng và ấn tượng (06/2009)
  •  
  • Tục sinh đẻ của người Dao tuyển ở Lào Cai (06/2009)
  •  
  • Tổ chức Đại hội tiền AIG3 tại Việt Nam (06/2009)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 59,873,943


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs