Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Khi luật tục trở thành hủ tục: Nhiều lắm những cảnh đời bất hạnh

 21/05/2009

Bà Mí Ninh tuổi đã cao nhưng vẫn phải oằn mình nuôi 3 cháu ngoại.

Hiện nay, trong cộng đồng các dân tộc thiểu số theo chế độ mẫu hệ ở miền núi tỉnh Phú Yên đang tồn tại một số luật tục không còn phù hợp với nếp sống văn hóa mới, đó là tục chuê nuê (nối dây, nối dòng, nối nòi) của người Ê-đê hay mă kơ mai của người Chăm Hroi. Những luật tục này đã đẩy nhiều đứa trẻ Ê-đê, Chăm vào hoàn cảnh bơ vơ, không nơi nương tựa sau khi cha hoặc mẹ các em không may qua đời.

Nỗi đau khi luật tục trở thành hủ tục

Chị Hờ Tóc, người buôn Ly (xã Ea Trol, huyện Sông Hinh, Phú Yên) sau khi lâm bệnh nặng đã qua đời, để lại 3 đứa con: đứa lớn 6 tuổi, đứa nhỏ 1 tuổi. Vì trâu, bò, ruộng, rẫy... đều bán hết để chữa bệnh nên sau khi chị mất, gia cảnh gặp rất nhiều khó khăn. Sau đám tang vài tháng, do không có người để nối dòng (nuê), Kso Y Lôi (chồng Hờ Tóc) đã ra đi và cưới một người ở cùng xã làm vợ.

 Vậy là Oi Lâm, cha của Hờ Tóc phải nuôi 3 đứa trẻ mồ côi. Cuộc sống của 4 ông cháu lẩn quẩn trong đói nghèo, vì Oi Lâm đã trên 70 tuổi, mất sức lao động, trong khi lũ cháu còn quá nhỏ. Ông Oi Lâm thở dài nói: “Mặc dù lớn tuổi nhưng mình vẫn phải đi cày, đi cuốc để trồng củ khoai, củ sắn kiếm cái ăn cho gia đình. Sợ nhất là mai này mình chết đi, mấy đứa cháu không biết bấu víu vào đâu”.

Cũng ở buôn Ly (xã Ea Trol) có em Hờ Riu mới 16 tuổi nhưng đã phải thay mẹ chăm sóc 5 đứa em, vừa phải quán xuyến mọi công việc trong gia đình. Năm 1994, chị Hờ Rứch (mẹ Hờ Riu) sau khi “vượt cạn” sinh bé Y Rin thì qua đời. Hơn một tháng sau, do không có người để nuê, chồng chị Hờ Rứch đã dứt áo ra đi, để lại gánh nặng gia đình cho đứa con gái đầu lòng Hờ Riu. Mặc dù được chính quyền địa phương và bà con trong buôn giúp đỡ rất nhiều nhưng cái đói, cái nghèo vẫn cứ đeo bám theo gia đình Hờ Riu mãi.

Hờ Riu kể lại: Mẹ chết, ba bỏ đi, trong nhà không còn gạo để ăn, không có tiền mua sữa cho Y Rin bú. Em và 2 đứa em lớn là Hờ Điêu, Y Đai phải đi làm rẫy, cuốc cỏ, chặt mía thuê cho người ta để kiếm tiền mua gạo. Có bữa thì ăn cơm, có bữa ăn sắn, bữa đói, bữa no...

Theo phong tục của người Ê-đê, con gái khoảng 16 tuổi có thể lập gia đình. Nhưng vì gia cảnh quá nghèo nên việc “bắt chồng” của Hờ Riu cũng gặp nhiều khó khăn. Năm 2000, Hờ Riu “bắt chồng”. Theo phong tục thì Hờ Riu phải nộp cho nhà trai rất nhiều lễ vật.

 Những lễ vật nhỏ như ché rượu cần, vòng đeo tay bằng đồng, khăn, áo... Hờ Riu có thể lo được. Nhưng lễ vật lớn như một con bò sống để nộp cho nhà trai, một con bò chết để đãi người trong buôn thì Hờ Riu lo không nổi. Hờ Riu tâm sự: “Từ khi cưới chồng đến nay, Hờ Riu vẫn phải nuôi mấy đứa em. Đến nay đã có 3 đứa con, nhưng vẫn chưa trả xong nợ cho nhà trai”.

Theo Chủ tịch UBND xã Ea Trol- Y Tleng thì hiện tại ở xã Ea Trol có gần 20 cháu mồ côi. Những đứa trẻ mồ côi này sau khi mẹ chết, cha cũng bỏ đi cưới vợ khác. Đây là hậu quả của một luật tục đã tồn tại từ rất lâu ở vùng đất này. Thật đau lòng khi phải chứng kiến những cảnh đời bất hạnh mà nguyên nhân của nó là xuất phát từ một luật tục. Luật tục này không chỉ có ở người Ê-đê mà nó vẫn còn tồn tại ở người Chăm Hroi. Người Chăm Hroi gọi luật tục này là mă kơ mai.

Năm 2001, chị Sô Thị Bưởi ở thôn Tân Hội, xã Sơn Hội (huyện Sơn Hòa, tỉnh Phú Yên) lâm bệnh nặng rồi qua đời. Chồng chị là Y Thơ bỏ đi cưới vợ khác, để lại 3 đứa con cho bà ngoại là Sô Thị Phựa nuôi nấng. Năm nay bà Sô Thị Phựa đã 73 tuổi nên sau khi Y Thơ bỏ đi, 4 bà cháu sống vất vưởng bữa đói, bữa lưng cái bụng.

Gia đình Mí Ninh ở thôn Tân Thành, xã Sơn Hội cũng đang gánh chịu hậu quả của luật tục mă kơ mai. Năm 2006, sau khi sinh con được 4 tháng, chị Sô Thị Mãi bị bệnh nặng và chết. Vài tháng sau, Sô Minh Ngọc (chồng chị) đi cưới vợ khác ở xã Xuân Lãnh, huyện Đồng Xuân, để lại cho Mí Ninh (mẹ của Sô Thị Mãi) 3 đứa cháu, đứa lớn nhất mới được 5 tuổi. Gia cảnh của Mí Ninh thật éo le. Nhà có 4 người con, con trai lớn đã chết trong đợt bão lụt năm 2004, người con gái tiếp theo thì bị bệnh tâm thần, Sô Thị Mãi cũng bị bệnh chết sau khi sinh con, chỉ còn Sô Thị Hoa. Hằng ngày, Mí Ninh phải chăm sóc các cháu và đứa con bị bệnh tâm thần nên không còn thời gian để làm việc khác. Bây giờ Mí Ninh đã cao tuổi nên không còn đủ sức để lao động nặng nhọc. May nhờ đứa con gái là Sô Thị Hoa cung cấp gạo, mắm hằng ngày cho gia đình. Nhưng Sô Thị Hoa còn phải lo chồng con nên nhà Mí Ninh thường xuyên thiếu đói.

Anh Lê Mo Lập, Phó thôn Tân Thành tâm sự: “Ở thôn Tân Thành còn rất nhiều hộ nghèo, nhưng gia đình của Mí Ninh đang gặp nhiều khó khăn và là hộ nghèo khó nhất thôn hiện nay. Ngoài trợ cấp của Nhà nước như xóa nhà tạm theo Chương trình 134 của Chính phủ, trợ cấp xã hội và sự giúp đỡ của người dân trong thôn thì gia đình của Mí Ninh rất cần sự chia sẻ, giúp đỡ của các tổ chức và xã hội”.

Đây chỉ mới nêu 4 trong số rất nhiều gia đình mà chúng tôi đã gặp. Hiện nay các buôn làng đồng bào dân tộc thiểu số theo chế độ mẫu hệ ở các huyện miền núi tỉnh Phú Yên có không ít những đứa trẻ sau khi mẹ chết thì mất luôn cả cha. Việc duy trì một luật tục mà trong đó có những quy định không phù hợp là một vấn đề đang nhức nhối, là nỗi đau không chỉ những gia đình đồng bào người dân tộc thiểu số mà đây còn là nỗi đau của xã hội. Bao giờ ở Phú Yên mới xóa bỏ được những quy định không phù hợp của luật tục này?

Ngọc Chung

[ Quay lại ]
Các tin khác

 

 

THÔNG BÁO

Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

TÌM NHANH

TIN MỚI CẬP NHẬT

 
Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

 
9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

 
Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

 
Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

 
Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

THÔNG TIN NỘI BỘ

DB điện thoại nội bộ
Danh sách cán bộ UB
Thư viện điện tử
CD 60 năm công tác DT
CEMA trên đĩa CDROM
CD đào tạo CNTT - CT135
CEMA trên UNDP
Năm quốc tế về miền núi

THÀNH VIÊN
Người online:
Khách:
Thành viên:
Tổng số: 0
Số người truy cập: 60,556,948


Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
Execution time: 0.2 secs