Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Lễ hội đâm trâu của dân tộc Cơ-tu

 31/10/2008

Nam nữ Cơ-tu vui mừng trong lễ hội đâm trâu.

Tây Giang, một huyện miền núi của tỉnh Quảng Nam, với 100% là đồng bào dân tộc Cơ-tu sinh sống. Trước kia, khi ăn mừng lúa mới hoặc cưới vợ gả chồng, mừng nhà mới... đồng bào Cơ-tu ở Tây Giang thường tổ chức đâm trâu để cúng Giàng.

Mấy năm nay, thực hiện cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư” và đón nhận danh hiệu thôn văn hóa cấp huyện, cấp tỉnh, trong cái bụng và thâm tâm của đồng bào Cơ-tu Tây Giang luôn xem đó là một bước ngoặt của cả cộng đồng. Vì vậy, phải làm thành một đại lễ để cúng Giàng, báo cho Giàng, tổ tiên và ông bà biết và thể hiện tấm lòng biết ơn Giàng đã phù hộ cho dân làng. Trong đại lễ này đồng bào thường chọn một con trâu đực béo khỏe để tổ chức lễ đâm trâu.

Địa điểm chọn đâm trâu được tổ chức trước nhà Gươl truyền thống. Vào dịp này, bà con vui mừng tổ chức nhiều hoạt động hết sức ý nghĩa như: hát lý, đánh chiêng, thổi khèn Bơ rét, múa tung tung da dá, liên hoan văn nghệ... để cùng nhau tổ chức đâm trâu hiến tế thần linh.

Một cột X’nur dùng để cột con trâu đã được những người Cơ-tu lớn tuổi, am hiểu phong tục-tập quán, có kinh nghiệm, thể hiện một cách tỉ mỹ và công phu. Cột X’nur được trang trí hoa văn với 3 màu chủ đạo là đen, trắng, đỏ thể hiện tính thẩm mỹ và nghệ thuật điêu khắc truyền thống nguồn gốc dân tộc, cầu mong cho buôn làng Cơ-tu luôn trường tồn... Phía trên cột là một chiếc phễu (chớp) được làm từ ống lồ ô ngửa lên trời. Ngoài ra, còn nhiều thứ dùng để trang trí phụ họa cho cột X’nur là 2 cây lồ ô cao vút, còn ngọn và lá ở 2 phía đối xứng, võng cong xuống gần chiếc phễu. Bông tua làm bằng lá nón còn non hoặc lạt bông xoáy. Cột đâm trâu được chôn chắc chắn trước sân nhà Gươl. Đồng bào dùng nhiều loại dây như dây thừng, dây mây lớn để cột trâu. Con trâu lượn quanh sân bởi dây cột trâu được cột quanh vòng X’nur. Theo truyền thống, trước khi làm lễ đâm trâu, con vật hiến tế này bao giờ cũng được tắm rửa sạch sẽ và ăn thật no.

Phía bên cạnh nhà Gươl bao giờ cũng được dựng một nhà cúng (ganâu) rộng khoảng 4-5m2, bao bọc bằng những tấm tuốt, tấm choàng bằng vải thổ cẩm. Ngay giữa sàn cúng đặt 1 mâm lễ gồm: 1 con gà luộc chín, 1 đầu heo, 1 con sóc nướng, 1 ống cá liêng nướng, 1 con ếch nướng, rượu tà vạt, rượu tà đin, bánh cuốt, 2 ống cơm lam... Già làng và các bậc cao niên có uy tín am hiểu phong tục-tập quán tập trung khấn cúng Giàng. Đàn ông, phụ nữ và cả những em nhỏ đều mặc trang phục truyền thống đẹp nhất.

 Đàn ông mang theo trống chiêng và một số loại khác như gươm, cđhêêr, đi đầu thành hàng đánh chiêng vui nhộn, sôi nổi theo điệu Đờ h’ương rồi lần lượt có điệu chiêng khóc tế trâu Prờ lư. Phụ nữ thân hình lúc nào cũng uyển chuyển cùng nhau nhảy múa tung tung da dá thành một vòng tròn xung quanh con trâu. Ngoài sân, người lớn trẻ con đứng xung quanh, vừa xem, vừa hú vang theo nhịp chiêng trống.

Khoảng một giờ sau khi cúng Giàng, tổ tiên và ông bà người Cơ-tu xong. Già làng có uy tín nhất dùng cây dụ dài nhất, chắc và sắc nhất đâm nhát dụ đầu tiên vào hông phải con trâu rồi mới trao lại cây dụ đó cho đám thanh niên hoặc các bậc trung niên khỏe mạnh, có nhiều kinh nghiệm. Cùng lúc, tiếng hú vang, tiếng gậy đập đuổi, tiếng chiêng trống, tiếng bước chân người nhảy điệu tung tung da dá và những nhát dụ sáng loáng làm con trâu chạy quanh cột X’nur lồng lộn né tránh. Những người cầm dụ lựa những chỗ hiểm nhất của trâu mà đâm cho đến khi con trâu ngã quỵ. Lúc này, người ta túm đuôi và đầu trâu, vật sang một bên, tuyệt đối không để phía hông trâu bị đâm nằm xuống đất và đầu trâu không bao giờ nằm về phía cột X’nur. Theo họ, vì như vậy là không may mắn và linh hồn trâu không về được với Giàng. Khi trâu chết, họ lấy tấm dồ, tấm tuốt đẹp nhất đắp lên mình trâu, các loại bánh, cơm lam, trái cây, chuối chín, gà, vịt, gạo... cũng được bỏ vào chỗ miệng trâu như hàm ý khi trâu chết về thế giới bên kia cũng được no đủ. Những người tham dự lần lượt đến chỗ trâu tự lấy các loại bánh, cơm lam, chuối để ăn, máu trâu cũng được họ bôi lên trán với ước nguyện sức khỏe luôn dồi dào, gia đình hạnh phúc, mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi, dân làng đoàn kết và thương yêu nhau, làm ăn no đủ...

Khi trâu chết, người ta cắt lấy chót của đuôi trâu cùng với một con gà trống còn sống mang cúng thần linh để báo tin trâu ngã quỵ thành công. Cả con gà và đuôi trâu được những người già có uy tín nhất cầm và ném tung lên đúng vào chiếc phễu trên đầu cột X’nur. Dân làng reo vui, mừng cho điềm lành và thắng lợi rồi hân hoan mời khách quý lên nhà Gươl cùng nhau ăn, uống thỏa thích. Trâu được đem xẻ thịt. tiết trâu, gan, tim và bộ lòng trộn lẫn nhau để cúng Giàng và đãi khách quý, thịt trâu được đem đi chế biến các món ăn truyền thống... để đãi khách, số còn lại đem chia đều cho dân làng. Mọi người quây quần bên nhau trong ngôi nhà Gươl uống rượu, hát lý, đánh chiêng, thổi kèn Bơ rét, múa tung tung da dá cả ngày và kéo dài đến hết đêm hôm đó. khi gà rừng cất tiếng gáy vang báo hiệu một ngày mới lại về trên núi rừng bao la và rộng lớn thì mọi người lần lượt ra về trong men say của tình hữu nghị và đoàn kết.

Bài và ảnh: Nguyễn Văn Sơn

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Nghề làm nhẫn bạc thủ công của dân tộc Chu- ru: Cần một cú hích (10/2008)
  •  
  • Sóc Trăng tổ chức tuần lễ văn hóa lễ hội Oóc-Oom-Bóc (10/2008)
  •  
  • Trao giải cuộc thi viết về phong tục cưới hỏi ở các vùng miền Việt Nam (10/2008)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 64,697,332


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs