Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Một số nhạc cụ truyền thống của người Lô Lô

 18/09/2008
Dân tộc Lô Lô ở làng Lô Lô Chải (xã Lũng Cú, Đồng Văn, Hà Giang) tự hào vì đã trở thành chủ nhân sớm nhất của vùng đất này. Người Lô Lô ở xóm Lũng Cẩm (Đồng Văn), ở huyện Mèo Vạc (Hà Giang) và người Lô Lô ở huyện Bảo Lạc (Cao Bằng) đều coi làng Lô Lô Chải là quê hương của mình. Người Lô Lô vẫn còn lưu giữ những nhạc cụ truyền thống của dân tộc như trống đồng (thuộc bộ gõ), sáo Kờ- lế, kèn Pí lè (thuộc bộ hơi) và nhị (thuộc bộ dây).

Hiện nay, người Lô Lô ở làng Lô Lô Chải chỉ còn lưu giữ được một đôi trống đồng (trống cái và trống đực). Trước đây, mỗi dòng họ người Lô Lô có một đôi trống và thường chôn xuống đất. Làng Lô Lô Chải từng có 6 đôi trống nhưng do biến cố của lịch sử nên giờ đây, người Lô Lô chỉ còn giữ lại được duy nhất một đôi. Đồng bào giữ gìn đôi trống như một báu vật linh thiêng, du khách muốn xem đôi trống phải dâng lễ vật cúng tế mới được đưa trống ra khỏi nhà.

Trống đồng được cấu tạo bởi tang mở, thân eo, chân choãi, mỗi trống có hai quai, bố trí thành một cặp đối xứng nhau qua trục thân. Chính giữa mặt trống là hoa văn hình ngôi sao 12 cánh. Trên thân trống được bố trí nhiều loại hoa văn hình đường thẳng song song hướng tâm, vòng tròn chấm, ngoài cùng là những hình tượng cách điệu. Người Lô Lô thường dùng trống đồng đệm trong các nghi lễ: Đám ma (múa ma) và trong dịp Tết tháng 7 (âm lịch).

Người Lô Lô quan niệm trống đồng bao giờ cũng đi thành cặp. Trống cái (Rảnh đú) có chiều cao 37 cm, đường kính mặt trống 61 cm, đường kính chân trống 56 cm. Trống đực (Rảnh mo) cao 37 cm, đường kính 51 cm, đường kính chân trống 56 cm.

Theo người Lô Lô ở làng Lô Lô Chải kể lại thì xưa kia, người ta dùng củ rừng làm dùi đánh trống để trống khỏi bị hỏng. Trống đồng dùng để đệm nhạc cho các điệu múa dân gian vào các dịp lễ hội của người Lô Lô như: Lễ mừng cơm mới, Lễ cúng thần rừng...

 Việc đánh trống và sử dụng trống, người Lô Lô chỉ truyền dạy theo dòng họ. Ở làng Lô Lô Chải hiện nay có 2 nghệ nhân đánh trống giỏi là Vàng Dỉ Dích (22 tuổi) và Sính Dỉ Hoành (75 tuổi). Trước đây, trống đồng có tới 36 điệu, nhưng nay, người Lô Lô chỉ còn giữ được 9 điệu trống, đó là các điệu vui nhộn: Khế xíu (múa bắt đầu đi); Mể lạnh (múa làm cỏ); Kà lu mê (múa trống); Kỵ: (múa tra hạt); Pủ vằng (múa dệt vải); Kha khe (múa cắt lúa); Lo kế trệ (múa vòng tròn); Pa lỵ (múa về nhà); Xi zung (múa đi nương).

Những bài trống này làm nền cho các điệu múa. Âm hưởng của trống vang xa, đi vào lòng người, thôi thúc mọi người khi đến làng Lô Lô đều hoà vào dòng người đang múa. Tình cảm đối với nhịp điệu trống của người Lô Lô được mô tả trong dân ca như: “Nàng trống xinh thật xinh/ Chàng trống đẹp thật đẹp”.

Ngoài trống, người Lô Lô còn có nhạc cụ kèn Pí lè được làm bằng chất liệu đồng thau. Hiện nay, dân làng Lô Lô Chải sử dụng gỗ để trang trí thêm. Kèn gồm ba bộ phận: Loa kèn có đường kính 12cm làm bằng đồng; thân kèn được làm bằng cây gỗ mun được khoét 8 lỗ; nam cài là lưỡi gà dùng để thổi. Kèn Pí lè được thổi trong các dịp lễ hội như: Rằm tháng 7, Tết Nguyên đán, Lễ hội mừng được mùa và thổi trong đám cưới, đám tang.

Trong bộ nhạc cụ truyền thống của người Lô Lô còn có nhị (Làn rì). Nhị được dùng làm nhạc đệm trong các lễ hội như: Mừng lúa mới, ngô mới hay dùng trong các đám hiếu, hỉ.

Nhị của người Lô Lô gồm 4 bộ phận: Hộp cộng hưởng âm thường được làm bằng quả bầu, hai mặt được bịt bằng da ếch; Thân nhị có chiều dài 80cm được làm bằng gỗ mun, đầu thân nhị được chạm khắc hình đầu con gà trống có mào; Dây nhị được làm bằng thép, căng dọc theo thân nhị buộc vào đầu hộp cộng hưởng; Tay kéo có chiều dài 60cm uốn cong hình cánh cung, có dây buộc hai đầu. Dây của tay kéo nhị được làm bằng lông đuôi ngựa (nếu là lông đuôi ngựa bạch càng tốt).

Những nhạc cụ truyền thống của người Lô Lô là một di sản văn hóa vật thể quý giá, độc đáo cần được Ngành Văn hóa tỉnh Hà Giang và cộng đồng lưu giữ, bảo tồn và phát huy trong đời sống hiện đại hôm nay.

Mạnh Hà

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Đội Đà Nẵng vô địch Giải bóng đá U21 Báo Thanh Niên (09/2008)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 61,449,913


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs