Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Việc dạy, học tiếng và chữ dân tộc thái ở tỉnh Yên Bái hiện nay

 03/06/2008
Chữ viết và tiếng nói là tài sản vô giá của mỗi dân tộc, là hồn cốt văn hóa ẩn chứa sức mạnh nội sinh to lớn. Bởi vậy việc bảo tồn và phát triển tiếng nói và chữ viết của mỗi dân tộc có một vai trò vô cùng quan trọng, góp phần bảo tồn những giá trị văn hóa đã từng phải trải qua hàng vạn năm tiến hóa mới có được, đồng thời thể hiện sự ưu việt trong chính sách bảo tồn và phát triển văn hoá đối với các dân tộc thiểu số của Đảng và Nhà nước ta.

Người Thái ở Yên Bái tập trung chủ yếu ở Mường Lò (thị xã Nghĩa Lộ và huyện Văn Chấn), riêng ở thị xã Nghĩa Lộ, người Thái có tới 44% tổng dân số và chủ yếu là người Thái đen.

 Cũng như người Thái ở Việt Nam nói chung, người Thái ở Yên Bái có tiếng nói và chữ viết từ lâu đời, song do những yếu tố chủ quan và khách quan, việc dạy chữ và tiếng Thái còn có những hạn chế nhất định.

 Các văn bản cổ ở Yên Bái đều dùng chữ Thái cổ Mường Lò và còn rất ít hiện được lưu trữ chủ yếu ở một số gia đình. Một số thất lạc hoặc bị bán ra nước ngoài. Số người thông thạo chữ Thái cổ Mường Lò bây giờ chỉ còn đếm trên đầu ngón tay và đều đã già yếu.

 Chữ Thái cổ Mường Lò thuộc hệ chữ “lai tay”, phổ biến ở Tây Bắc Việt Nam và một số nước và khu vực ở Nam á. Tiếng nói nhẹ với phát âm chuẩn, người thông thạo chữ và tiếng Thái cổ Mường Lò có thể giao tiếp với người Thái không chỉ ở Việt Nam, mà còn với người Thái ở một số nước và lãnh thổ trong khu vực.

 Gần đây tỉnh Yên Bái đã có những động thái tích cực để bảo tồn và phát triển tiếng nói và chữ Thái. Cụ thể đã mở được một lớp “Bảo tồn chữ Thái cổ Mường Lò” tại thị xã Nghĩa Lộ, thu hút hơn 40 học viên với mọi độ tuổi và vị trí công tác tham gia và đã thu được kết quả đáng khích lệ, làm nức lòng bà con nhân dân các dân tộc nói chung và bà con người Thái nói riêng. Song bước đi ban đầu này cũng bộc lộ những yếu tố bất cập như: Một số đối tượng được cử đi học theo kiểu mặt trận chứ chưa phải xuất phát từ nhu cầu thiết yếu, một số do chưa biết tiếng Thái nên đọc được chữ nhưng ít hiểu nghĩa. Sau thời gian học một số học viên kiến thức đã mai một do không có nguồn tài liệu để ôn luyện, một số do môi trường sống và công tác không thực sự cần thiết nên không chú trọng, chưa nói rằng cho đến nay vẫn chưa có một sân chơi theo mô hình câu lạc bộ cho những người yêu thích và tâm huyết với việc bảo tồn tiếng nói và chữ Thái để giao lưu và học hỏi. Ngay chữ trên cổng chợ Mường Lò từ lúc khánh thành đã đắp sai thành: “Tơ Mường Lò” cho đến nay vẫn chưa được sửa lại.

 Bên cạnh những hạn chế, với sự cố gắng từ phía các cơ quan có trách nhiệm và những người tâm huyết đã tạo bước đột phá trong ý thức và tình cảm của mỗi người dân.

 Một việc làm rất quan trọng của Yên Bái là đã biên soạn thành công “Bộ tài liệu dạy tiếng và chữ Thái cổ Mường Lò” để dạy cho cán bộ, viên chức công tác ở vùng dân tộc và miền núi, theo chỉ đạo của Bộ Nội vụ và Uỷ ban nhân dân tỉnh. Bộ tài liệu đã được Hội đồng nghiệm thu do Giáo sư-Tiến sĩ Khoa học Tô Ngọc Thanh-Chủ tịch Hội Văn hóa dân gian Việt Nam làm chủ tịch đã thông qua giữa năm 2007. Bộ tài liệu này đã được biên soạn công phu theo hướng dân tộc và hiện đại, từ dễ đến khó, từ đơn giản tới phức tạp. Sau khi học xong chương trình với 82 bài, 400 tiết, học viên có đủ năng lực nói, đọc và viết chữ Thái cổ Mường Lò, hiểu văn hóa Thái, ngoài ra người yêu văn hóa Thái và có nhu cầu nghiên cứu còn có thể tự học mà vẫn lĩnh hội được kiến thức.

 Tuy nhiên bộ tài liệu này cũng bộc lộ một số hạn chế nhất định. Đó là việc dạy đồng thời cả tiếng và chữ cho cán bộ viên chức sẽ làm cho thời lượng học tiếng ít đi. Trong khi chữ Thái cổ không dùng kí tự La tinh để ghi âm như chữ phổ thông, lại không có dấu câu, không dùng dấu thanh như chữ quốc ngữ, mà dùng các phụ âm thay thế, ngay vị trí các phụ âm cũng rất phức tạp: Đứng trên hoặc đứng dưới chữ cái, có trường hợp đứng giữa hai chữ cái... có trường hợp lại trở thành chữ cái. Điều đó ảnh hưởng rất nhiều tới khả năng tiếp thu với người chưa biết tiếng. Trong khi một bộ phận không nhỏ cán bộ trong quá trình công tác sẽ ít có điều kiện tiếp xúc với chữ Thái. Nhóm biên soạn đã đề nghị biên soạn bộ tài liệu dạy tiếng riêng và biên soạn bộ tài liệu dạy chữ riêng để dạy cho người đã biết tiếng và thực sự có nhu cầu học và làm việc để có thể tinh thông và chuyên sâu, nhưng tiếc thay không được chấp nhận. Theo kế hoạch chương trình được đưa vào giảng dạy từ giữa năm 2007, nhưng đến nay vì nhiều lý do vẫn chưa được triển khai.

 Thiết nghĩ, việc tổ chức dạy tiếng và chữ Thái một cách khoa học, kịp thời ở Yên Bái có một vai trò to lớn, góp phần: “Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc”.

Ngoài những nỗ lực đã làm được, nên chăng tổ chức việc dạy và học tiếng và chữ Thái thành một phong trào rộng lớn, người biết dạy người chưa biết trong các bản mường; với trẻ em nên tổ chức dạy vào hè, bởi việc dạy trong nhà trường là không khả thi vì tính đa dân tộc trong trường học; gấp rút xây dựng những câu lạc bộ và tủ sách chữ Thái; khuyến khích các sáng tác văn học bằng ngôn ngữ Thái và song ngữ, trợ giúp xuất bản cho các tác giả có tác phẩm có chất lượng; báo Yên Bái nên có trang song ngữ Thái-Việt, bên cạnh trang ngôn ngữ Mông đã có. Đưa yêu cầu biết tiếng và chữ Thái vào yêu cầu tuyển dụng cán bộ. Tổ chức các hội thảo về văn hóa Thái và tổ chức định kỳ ngày hội Văn hoá dân tộc Thái.

 Việc các cơ quan ban ngành Yên Bái quan tâm đầu tư nghiên cứu, phát triển tiếng và chữ Thái là việc làm thiết thực góp phần thúc đẩy sự phát triển giáo dục ở địa phương, ổn định chính trị, nâng cao lòng tự hào và ý thức bảo tồn văn hóa truyền thống dân tộc, làm cho mọi người thêm yêu quê hương đất nước, tin vào ngày mai tươi sáng hơn.

Trần Văn Hạc
 

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Khai giảng lớp đào tạo nghiệp vụ công tác dân tộc (06/2008)
  •  
  • Hướng nghiệp cho thanh niên miền núi (06/2008)
  •  
  • Bảo Lộc xóa bỏ cây thuốc phiện (06/2008)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 61,899,758


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs