Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Người phục hồn sử thi Mnông

 25/03/2005

Sinh năm 1935 trong một gia đình nông dân, ngay từ nhỏ cậu bé Điểu Câu (dân tộc Mnông ở bon Prâng-xã Đăk Rung-huyện Đăk Song-tỉnh Đăk Nông) đã bị cuốn hút bởi những câu chuyện hấp dẫn, hào hùng của sử thi dân tộc mình. Mỗi khi thấy người lớn tuổi kể sử thi là cậu lắng nghe rất chăm chú. Âm điệu sử thi ngấm dần vào tâm hồn cậu bé Điểu Câu ham mê lịch sử, văn hoá.

        Khi trưởng thành Điểu Câu theo nghề giáo. Ông tham gia giảng dạy ở những lớp học xoá mù chữ cho đồng bào dân tộc ở nhiều nơi trong tỉnh. Vì thế ông càng có cơ hội được nghe, được biết về sử thi Mnông. Ông là người rất tích cực say mê học cách đọc và viết chữ Mnông. Đây chính là một trong những điều kiện thuận lợi để sau này Điểu Câu tiến hành các công việc nghiên cứu và dịch sử thi dân tộc Mnông. Ông cho chúng tôi biết, việc tìm hiểu về sử thi của ông hoàn toàn do sở thích cá nhân. Ông vẫn luôn mơ ước được ghi chép và lưu truyền lại để con cháu đời sau được học, được biết về sử thi của dân tộc mình.

        Vào thời điểm những năm 90 (thế kỷ XX), để bảo tồn và lưu giữ các giá trị văn hoá phi vật thể (đặc biệt là kho tàng sử thi đồ sộ và quý báu của các dân tộc Tây Nguyên), Bộ Văn Hoá-Thông tin đã tiến hành công tác sưu tầm, thu thập và ghi âm lại những bài sử thi Mnông hiện đang còn lưu truyền trong dân gian. Nhưng những thành viên tham gia nghiên cứu vấn đề này lại rơi vào “thế bí” vì không tìm ra người biết phiên dịch và viết tiếng Mnông. đoàn nghiên cứu đã may mắn phát hiện ra Điểu Câu. Sau khi nhận lời đề nghị của các nhà nghiên cứu về việc phiên âm và dịch sử thi thành sách, Điểu Câu bắt tay ngay vào việc và miệt mài ngồi gỡ băng, phiên âm, dịch và ghi chép lại. Thời gian đầu, ông cũng gặp một số trở ngại vì băng ghi âm có những đoạn không rõ. Nhưng do tình cảm gắn bó với sử thi của dân tộc và tinh thần trách nhiệm cao với công việc mà Điểu Câu đã không quản ngại khó khăn, ông lặn lội đến từng nhà để hỏi cho tường tận mỗi khi chưa rõ nghĩa, rõ lời. Có nhiều tác phẩm vừa dài, vừa khó phiên âm, ông đã mất tới hàng năm trời vừa đi hỏi lại, vừa dịch.

        Ông cho biết, bộ sử thi Mnông ngắn nhất khi dịch ra cũng phải tới 4 tập (mỗi tập dày 200 trang) còn bộ dài nhất lên tới 15 tập, với bộ này phải thu trong hơn 30 cuộn băng ghi âm có độ dài mỗi băng 90phút với trên 35.000 câu kể. Khi dịch các tác phẩm này ra tiếng Việt ông còn gặp một trở ngại lớn là chưa thông thạo hết các nghĩa của tiếng phổ thông và việc dịch vần từ tiếng Mnông ra tiếng Việt rất khó. Việc này dường như không làm cho Điểu Câu nản chí, ông mua và tìm đọc rất nhiều từ điển để có thể dịch sát nghĩa hơn. Qua nhiều năm miệt mài làm việc, đến nay ông đã phiên âm và dịch được trên 50 tác phẩm. Trong số này, ông mới xuất bản được 7 bộ. Theo ông sự chậm trễ này là do việc đánh máy vi tính các chữ dân tộc Mnông rất khó. Ông thường phải đi thuê đánh máy nhưng rất hay xảy ra sai sót nên mất nhiều thời gian để đính chính lại. Ông tâm sự: “ước mơ lớn nhất của tôi là từ giờ đến cuối đời sẽ hoàn thành việc phiên âm và dịch thành sách trên 100 tác phẩm còn lại” bởi hiện tại chỉ còn ông là người Mnông duy nhất có thể làm được việc này. Chính vì vậy, ngoài việc dịch, hiện ông còn dành thời gian dạy cho 6 em học sinh học viết chữ Mnông và kể sử thi. Công việc tiến triển khá tốt đã làm vơi đi phần nào sự lo lắng không có người kế cận bảo tồn các giá trị văn hoá dân tộc. Với những đóng góp của mình, Điểu Câu đã nhận được nhiều Bằng khen, Huy chương của Bộ Văn hoá-Thông tin và một số hiệp, hội khác.     

          Bài và ảnh: Phượng Hoàng

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Độc đáo dàn Pưn Piết (ngũ âm) (03/2005)
  •  
  • Tuổi trẻ khởi sắc lập nghiệp (03/2005)
  •  
  • Báo động "đỏ" về việc mai một chữ cổ, chữ nôm của các dân tộc thiểu số (03/2005)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 59,951,766


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs