Trang chủ  |  Tin mới  |  Hỏi đáp  |  Sơ đồ site  |  Hộp thư     TIẾNG VIỆT  |  ENGLISH
TỔNG QUAN
Hệ thống các cơ quan làm công tác dân tộc Hoạt động của UBDT Văn kiện của Đảng về Chính sách dân tộc Bác Hồ với đồng bào DT Đại biểu Quốc hội là người DTTS các khóa Các Dân tộc Việt Nam Ấn phẩm về lĩnh vực công tác dân tộc Văn bản về lĩnh vực Công tác dân tộc
TIN MỚI
Dân tộc Online Tin Hoạt động Chủ trương - Chính sách Thời sự - Chính trị Nghiên cứu - Trao đổi Kinh tế - Xã hội Y tế - Giáo dục Văn hoá - Thể thao Công nghệ - Môi trường Pháp luật Quốc tế
TÌM KIẾM

LIÊN KẾT

 
Tục trả nợ xương cốt, những điều không nên có

 24/03/2005

Đồng bào dân tộc vui mừng đón nhận danh hiệu thôn văn hoá

Pơthi Shakonting trong tiếng Cơ-ho có nghĩa là” xây mộ, trả nợ xương cốt”. Theo quy định của luật tục Cơ-ho từ bao đời nay, một người phụ nữ có chồng bị chết thì họ phải đứng ra sắm sửa lễ vật mang đến nhà trai xin được xây mộ cho chồng và sau khi xây xong thì phải giết một con trâu mời toàn bộ họ tộc nhà trai sang nhà mình để ăn uống.

NỢ XƯƠNG CỐT - ĐỘ LÙI CỦA THỜI GIAN

        Tuỳ vào vai vế của người chồng trong dòng tộc mà người vợ phải mổ một con trâu cho tương xứng. Chồng có vị thế cao thì mổ “trâu 4 gang” (loại trâu đầu đàn có sừng dài 4 gang tay). Nếu do hoàn cảnh kinh tế quá khó khăn mà không hoàn thành nghĩa vụ thì con gái của người phụ nữ đó đến lượt phải thay mẹ đẻ “Pơ thi“ cho cha và trả nợ xương cốt (ShaKonting) cho họ hàng bên nội; người con gái cũng chưa có điều kiện hoàn thành nghĩa vụ này thì phải tiếp tục truyền nợ lại cho con, cháu, chắt gái ... của mình. Đối với những cô gái trẻ có chồng không may qua đời sớm thì họ cũng phải trả nợ xương cốt cho nhà chồng thì mới được đi bước nữa.

        Chị K’Chuông, Chi hội trưởng Hội phụ nữ thôn M’Răng (xã Lạc Lâm, huyện Đơn Dương, Lâm Đồng), kéo tôi đi với một số cán bộ Hội phụ nữ xã Lạc Lâm đến thẳng nhà chị K’Thiu. Trong căn nhà nghèo nàn xơ xác không có vật dụng gì có giá trị trên dưới vài trăm ngàn đồng, chị K’Thiu kể: Nhà tôi chết từ năm 1996, một mình chị chèo chống rong ruổi nuôi 8 đứa con, trong đó đứa lớn nhất mới 18 tuổi, mẹ con không đủ gạo ăn… Trong khi đó bên nhà chồng vẫn luôn “tiếng bấc tiếng chì” răn đe phải xây mộ cho chồng, không còn cách nào khác, K’Thiu đành cắn răng chịu đựng. Mãi đến năm 2002 chị mới bán được 2 sào rau xà lách để xây mộ và mua một con trâu 4 triệu đồng để trả lễ cho họ nội. ở thôn M’Răng còn có K’Dều (chồng là Ka Bá mất từ năm 1998), đến năm 2003, 10 mẹ con mới tích cóp được số tiền vừa đủ để mua trâu xây mộ cho cha… Ông Rôđatê thành viên của Hội đồng nhân sỹ trí thức trong cộng đồng dân tộc thiểu số tại Đơn Dương, người có uy tín tại thôn M’Răng kể lại, em gái của ông là Ya Nhai (Thôn M’Lọn - Thị trấn Thạnh Mỹ) đã phải mua một lúc 8 con trâu (khoảng 40 triệu đồng) để tiến hành lễ Pơthi cho 8 người đã quá cố từ đời cố ngoại để lại.

 

LUẬT TỤC BẤT DI BẤT DỊCH - HAY CON GÀ TỨC NHAU TIẾNG GÁY

        Thực tế việc “Xây mộ, trả nợ xương cốt” là một cách thể hiện tình cảm, lòng biết ơn của người sống đối với người đã mất nhưng ngày nay xuất phát từ đời sống kinh tế khá giả con người có nhiều đổi mới, lạm dụng vô tình biến những nét đẹp truyền thống thành hủ tục lạc hậu, rồi “phú quý sinh lễ nghĩa”. Chị Tou Wetch Nai Thu - cán bộ Hội phụ nữ xã Lạc Xuân đưa cho tôi xem một thiệp mời đi ăn lễ “Pơthi Shakonting” tại nhà Touneh Thương (Buôn La Bouye) đề ngày 14/3/2004 và chị giải thích: “Đây là sự ganh đua giữa các dòng tộc, đời sống đi lên, gia đình nào, họ nào cũng muốn thể hiện sự sung túc của mình và vì thế mà các hủ tục cũ có cơ hội thức dậy. Chỉ khổ cho những người phụ nữ nghèo”. Hơn nữa số đông chị em phụ nữ Cơ-ho là những người ít được học hành, chính vì thế những quan niệm về hủ tục đã có từ xa xưa vẫn ăn sâu vào tiềm thức họ. Ngay cả việc đời tư của các cô gái cũng vậy, khi đã có những luật tục qui định trong hôn nhân (nhà gái không có tiền trả lễ thách cưới cho nhà trai) thì việc xây dựng gia đình là một điều không dễ. 

        Sau một ngày đi cơ sở về một số thôn, buôn (trong đó có cả thôn, buôn đăng ký xây dựng thôn văn hoá), tôi đặt vấn đề với ông Phan Tuấn Kiệt - Chủ tịch Uỷ ban  mặt trận Tổ quốc - Trưởng ban Dân vận huyện Đơn Dương về sự thật của một số luật tục đang biến thành hủ tục có xu hướng phát triển trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số tại địa phương. Ông Kiệt đã khẳng định “tình hình có khá hơn rồi, còn nhưng không nặng nề như trước”.

        Huyện Đơn Dương hiện có 27 thôn, buôn là người dân tộc thiểu số (trong đó có 15/17 thôn, buôn đã đăng ký xây dựng thôn văn hoá), với hơn 5.630 phụ nữ Chu Ru và Cơ-ho có tuổi đời từ 18 trở lên. Chưa ai có thể làm một phép tính xem có bao nhiêu người đối mặt với tục “Pơthi Shakonting”, tục thách cưới .     

Thu Phương

[ Quay lại ]
Các tin khác
 
  • Người đuổi "tà ma" ở bản Nậm Bó (03/2005)
  •  
  • Ông Phó Chủ tịch của hai xã (03/2005)
  •  
  • Đăk Nông: Khởi tố vụ lâm tặc tấn công kiểm lâm (03/2005)
  •  

     

    THÔNG BÁO

    Quyết định Ban hành Quy định công tác số hóa văn bản đi, đến của Ủy ban Dân tộc (Xem nội dung chi tiết tại đây)

    Thông báo về việc quản lý hộp thư điện tử của Ủy ban Dân tộc nhằm đảm bảo an ninh, an toàn thông tin. Nội dung chi tiết xem tại đây

    TÌM NHANH

    TIN MỚI CẬP NHẬT

     
    Hội nghị tham vấn ý kiến các Bộ, ngành vào dự thảo văn kiện Chương trình 135 giai đoạn III

     
    9 nhóm giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2013

     
    Hà Giang: Năm 2012 có 6.748 hộ thoát nghèo 

     
    Ngành Công tác Dân tộc: Dấu ấn năm 2012

     
    Thực trạng và một số giải pháp nhằm quản lý, sử dụng đất đai có hiệu quả  ở Tây Nguyên 

    THÔNG TIN NỘI BỘ

    DB điện thoại nội bộ
    Danh sách cán bộ UB
    Thư viện điện tử
    CD 60 năm công tác DT
    CEMA trên đĩa CDROM
    CD đào tạo CNTT - CT135
    CEMA trên UNDP
    Năm quốc tế về miền núi

    THÀNH VIÊN
    Người online:
    Khách:
    Thành viên:
    Tổng số: 0
    Số người truy cập: 59,911,624


    Cơ quan chủ quản : Uỷ ban Dân tộc. Giấy phép số : 455/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 18/10/2004.
    Bản quyền thuộc Ủy ban Dân tộc. Địa chỉ : Số 80, Phan Đình Phùng, Ba Đình, Hà Nội. Điện thoại : 04.37333511.
    Khi đăng ký tài khoản người dùng trên website này, bạn đồng ý rằng bạn đã chấp nhận Chính sách đảm bảo an toàn thông tin cá nhân.
    Website xem tốt nhất ở trình duyệt IE 5 trở lên, màn hình có độ phân giải 800x600 & Flash Player 8.
    Phát triển dựa trên mã nguồn của phpNuke.
    Execution time: 0.2 secs